Список материалов
БӨЖӘК АШАУСЫ ҮҪЕМЛЕКТӘР
БӨЖӘК АШАУСЫ ҮҪЕМЛЕКТӘР, бөжәктәр (һирәкләп башҡа ваҡ йәнлектәр) тотоусы һәм уларҙы өҫтәмә азотлы туҡланыу сығанағы итеп ҡулланыусы автотроф үҫемлектәр. Яҡынса 500...
БӨҘРӘ СПАРАССИС
БӨҘРӘ СПАРАССИС, бәшмәкле кәбеҫтә (Sparassis crispa), базидиомицеттар класының спарассистар ғаиләһенә ҡараған бәшмәк. Евразияла, Төньяҡ Америкала таралған. Емешлек тәне диам....
БӨГӨЛСӘН, Көйөргәҙе р‑нындағы ауыл
БӨГӨЛСӘН, Көйөргәҙе р‑нындағы ауыл, Ленин а/ с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 24 км һәм Күмертау т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 18 км алыҫлыҡта Ағиҙел й. буйында урынлашҡан....
БӨГӨЛМӘ, ҡала
БӨГӨЛМӘ, Бөгөлмә өйәҙе ҡалаһы (1781 й. алып) һәм адм. үҙәге (1781—1920). 1736 й. Бөгөлмә биҫтәһе булараҡ нигеҙ һалына. 1795 й. Б. 397 йорт иҫәпләнгән, ш. иҫ. дворяндарға 3 йорт, хәрбиҙәр...
БӨГӨЛМӘ, Әлшәй р‑нындағы ауыл
БӨГӨЛМӘ, Әлшәй р‑нындағы ауыл, Воздвиженка а/ с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 48 км һәм Аксёнов т. юл ст. К.‑Көнб. табан 13 км алыҫлыҡта Ғәйнә й. (Дим й. ҡушылдығы) буйында...
БӨГӨЛМӘ-БӘЛӘБӘЙ ҠАЛҠЫУЛЫҒЫ
БӨГӨЛМӘ-БӘЛӘБӘЙ ҠАЛҠЫУЛЫҒЫ, БР терр‑яһында төньяҡ-көнбайышта Баҙы й. түбәнге ағымынан көньяҡ-көнсығышта Дим й. тиклем һуҙылған, көнбайышта Ыҡ й. (Кама й. ҡушылдығы)...
БӨГӨЛМӘ ӨЙӘҘЕ
БӨГӨЛМӘ ӨЙӘҘЕ, 1781 й. Өфө наместниклығы составында ойошторола. Өйәҙгә Ҡазан губернаһының көнсығыш өлөшө инә. 1796 й. алып Ырымбур губернаһы, 1851 й. — Һамар губернаһы составында....
БӨГӨЛМӘ ВЕДОМСТВОҺЫ
БӨГӨЛМӘ ВЕДОМСТВОҺЫ, Ырымбур губернаһы составындағы адм.‑терр. берәмек. 18 б. 60‑сы йй. башында ойошторола. Адм. үҙәге — Бөгөлмә биҫтәһе. Яңы Мәскәү юлының ике яғынан...
БӨГӨЛМӘ БИҪТӘҺЕ
БӨГӨЛМӘ БИҪТӘҺЕ, 1736 й. Ҡазан даруғаһы Юрмый улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Ялан Зәй й. (Кама й. ҡушылдығы) Бөгөлмә й. ҡойған ерҙә нигеҙ һалына. 18 б. 60‑сы йй. башынан...
БОШМАН
БОШМАН, 13 б. 30‑сы йй. ҡыпсаҡ ҡәбиләләренең Волга буйында Монгол империяһы ғәскәрҙәренә ҡаршы яу башлығы. Сығышы м‑н бүреле ҡыпсаҡ ҡәбиләһенән. Ас ҡәбиләләре башлығы...
БОЧКО Светлана Дамир ҡыҙы
БОЧКО Светлана Дамир ҡыҙы (12.1.1963, Өфө), спортсы. Пауэрлифтинг б‑са Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1999). БДУ‑ны тамамлаған (1988). “Геракл” спорт клубы тәрбиәләнеүсеһе...
БОЧАРОВ Владислав Алексеевич
БОЧАРОВ Владислав Алексеевич (13.9.1997, Белорет ҡ. – 22.3.2025, Запорожье өлкәһе, тыуған яғында ерләнгән), гвардия капитаны. Рәсәй Федерацияһы Геройы (2025). Махсус хәрби операцияла...
БОҺОРМАН, Мәләүез р‑нындағы ауыл
БОҺОРМАН, Мәләүез р‑нындағы ауыл, Әбет а/ с үҙәге. Район үҙәгенән һәм Мәләүез т. юл ст. Көнс. табан 23 км алыҫлыҡта Нөгөш й. (Ағиҙел й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....
БОХАРСКИЙ (Ғәлимов) Хажиәхмәт Ғирфанетдин улы
БОХАРСКИЙ (Ғәлимов) Хажиәхмәт Ғирфанетдин улы (1.1.1899, Ҡазан губ. Һатламыш а. — 13.5.1974, Өфө), актёр, режиссёр. РСФСР‑ҙың атҡ. (1957), БАССР‑ҙың халыҡ (1944) артисы. Театр эшмәкәрҙәре...
БОХАРОВА Гөлнур Һарун ҡыҙы
БОХАРОВА Гөлнур Һарун ҡыҙы (29.11.1960, БАССР‑ҙың Ғафури районы Түбәнге Ташбүкән а.), тел белгесе. Филология фәндәре докторы (2010). БДУ‑ны тамамлаған (1984). 1978 й. алып (өҙөклөк...
БОХАРБАЕВА Лилиә Йәүҙәт ҡыҙы
БОХАРБАЕВА Лилиә Йәүҙәт ҡыҙы (25.5.1952, Өфө), иҡтисадсы. Иҡт. ф. д‑ры (2006). БР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (2012). ӨАИ‑ны тамамлаған (1974), 1975 й. алып шунда уҡ уҡыта. Фәнни эшмәкәрлеге...
БОТУЛИЗМ
БОТУЛИЗМ (лат. botulus — тултырма), кеше һәм хайуандарҙың киҫкен инфекцион ауырыуы. Б. тыуҙырыусылар — Clostridium botulinum бактериялары, ҡайнатыуға сыҙамлы споралар барлыҡҡа...
БОТАНИКА БАҠСА‑ИНСТИТУТЫ
БОТАНИКА БАҠСА‑ИНСТИТУТЫ, 1932 й. Өфө ҡ. БАССР‑ҙың Ауыл хужалығы ХК эргәһендәге Ботаника баҡсаһы булараҡ ойошторола, 1952 й. алып СССР ФА составында, 1991 й. — Б.б‑и., 2018 й....
БОТАНИКА
БОТАНИКА (гр. botánē — үҫемлек, үлән), үҫемлектәр т‑дағы фәндәр комплексы. Үҫемлектәрҙең төрлөлөгөн һәм ҡәрҙәшлек бәйләнештәрен (систематика), эске һәм тышҡы төҙөлөшөн...
БОТАНИК-ГЕОГРАФИК РАЙОНЛАШТЫРЫУ
БОТАНИК-ГЕОГРАФИК РАЙОНЛАШТЫРЫУ, үҫемлектәр донъяһын зоналарға бүлеүгә нигеҙләнгән ер өҫтөнөң терр. бүленеше. Төбәктең үҫемлектәр составы зональ (ҡояш радиацияһының...
