Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ПЕУТЛИНГ Александр Александрович

ПЕУТЛИНГ Александр Александрович фон (1739—1799, башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1795), дәүләт эшмәкәре. Ген.‑поручик (1791). Барон. 1756— 63 йй. Ете йыллыҡ һуғышта, 1768— 74 йй. рус‑төрөк...

ПЕЧЁНКИН, Бөрө р-нындағы ауыл

ПЕЧЁНКИН, Бөрө р‑нындағы ауыл, Берёзовка а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 30 км һәм Өфө т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 72 км алыҫлыҡта Ағиҙел й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906...

ПЕЧЁНЫЙ Борис Григорьевич

ПЕЧЁНЫЙ Борис Григорьевич (17.5. 1939, Орехов ҡ.), инженер‑төҙөүсе. Техник ф. д‑ры (1985), проф. (1987). Харьков автоюлдар ин‑тын тамамлағандан һуң (1961) “Марганецрудстрой” (Марганец...

ПЕШЕХОНОВ Александр Анатольевич

ПЕШЕХОНОВ Александр Анатольевич (13.3.1979, Мәләүез ҡ.), спортсы. Ҡаяға үрмәләү спорты б‑са Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2001). БР‑ҙың күренекле спортсыһы (2002)....

ПЕШКОВА Наталья Петровна

ПЕШКОВА Наталья Петровна (19.9. 1954, Өфө), тел белгесе. Филол. ф. д‑ры (2002), проф. (2005). БР‑ҙың атҡ. мәғариф хеҙм‑ре (2007). П.Д.Буслаевтың ҡыҙы. БДУ‑ны тамамлағандан һуң (1976) 2010...

ПИГМЕНТТАР

ПИГМЕНТТАР (лат. pigmentum — буяу) х и м и я л а, юғары дисперслы онтаҡ һымаҡ буяу матдәләре, һыуҙа, органик эреткестәрҙә, плёнка барлыҡҡа килтереүселәрҙә һ.б. эремәй. Органик...

ПИДОПЛИЧКО Николай Макарович

ПИДОПЛИЧКО Николай Макарович (21.3.1904, Подольск губернаһы Казацкое а. – 27.3.1975, Киев ҡ.), миколог. Украина ССР‑ы ФА‑ның мөхбир ағзаһы. (1957). Фәнни хеҙмәттәре ҡыяҡлы иген...

ПИКУНОВ Александр Степанович

ПИКУНОВ Александр Степанович (10.1.1923, БАССР‑ҙың Өфө кантоны Князев а., хәҙер Өфө ҡ. эсендә, — 14.1.2012, Өфө ҡ.), танкист, подполковник (2000). Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында...

ПИКУНОВА Габриэль Раймондовна

ПИКУНОВА Габриэль Раймондовна (14.2.1927, Житомир ҡ.), сәнғәт белгесе. БАССР‑ҙың атҡ. мәҙәниәт хеҙм‑ре (1975). Театр эшмәкәрҙәре союзы (1957), Рәссамдар союзы (1966) ағзаһы. Мәскәү...

ПИЛОТҺЫҘ ОСОУСЫ АППАРАТ

ПИЛОТҺЫҘ ОСОУСЫ АППАРАТ, осоу аппараты м‑н идара итеү маҡсатҡа ярашһыҙ йәки пилот өсөн хәүефле, ә пилотһыҙ аппарат техник характеристикалары б‑са өҫтөнөрәк булған...

ПИЛЬНОВ Михаил Григорьевич

ПИЛЬНОВ Михаил Григорьевич (17.11.1926, БАССР‑ҙың Стәрлетамаҡ кантоны Мәләүез а., хәҙ. Мәләүез ҡ., — 21.2.2015, шунда уҡ), кинооператор, журналист. БАССР‑ҙың атҡ. мәҙәниәт хеҙм‑ре...

ПИЛЮГИН Владимир Степанович

ПИЛЮГИН Владимир Степанович (5.3.1940, Мордва АССР‑ы Ун‑Майҙан а. — 22.8.2008, Өфө), химик. Химия ф. д‑ры (2004). БДУ‑ны тамамлағандан һуң (1968) шунда уҡ эшләй. 1974 й. алып Гербицидтар...

ПИМЕНОВ Иван Тимофеевич

ПИМЕНОВ Иван Тимофеевич (1924, Ульяновск өлк. Урено‑Карлинское а. — 22.7.1943, Орёл өлк. Тросна а. ерләнгән), Советтар Союзы Геройы (1943). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. БАССР‑ҙың...

ПИНКЕВИЧ Альберт Петрович

ПИНКЕВИЧ Альберт Петрович [24.12.1883, Өфө губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Орондо а. (БР‑ҙың Иглин р‑ны) — 25.12.1937], педагог, халыҡ мәғарифы эшмәкәре. Пед. ф. д‑ры (1935), проф. (1918).Өфө ир...

ПИНСКИЙ Матвей Савельевич

ПИНСКИЙ Матвей Савельевич (21.9. 1916, Байкал аръяғы өлк. Иҫке Зилово а. — 8.9.1987, Өфө), танкист, подполковник. Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. Һарытау бронетанк...

ПИНЧУК Сергей Иванович

ПИНЧУК Сергей Иванович (28.4.1948, Свердловск ҡ.), математик. Физика‑матем. ф. д-ры (1980), проф. (1982). МДУ-ны тамамлаған (1971).  1974 й. алып Силәбе политехник ин-тында эшләй. 1982 й....

ПИОДЕРМИЯ

 ПИОДЕРМИЯ (гр. pýon — эрен һәм dérma — тире), эренләткес микроорганизмдар тыуҙырған тире ауырыуҙары. Тыуҙырыусылары: стафило‑, стрептококтар, һирәгерәк зәңгәр эренле,...

ПИОНЕРСКИЙ, Йәрмәкәй р-нындағы ауыл

ПИОНЕРСКИЙ, Йәрмәкәй р‑нындағы ауыл, Спартак а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 14 км һәм Приют т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 22 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1959 й. — 123 кеше;...

ПИПЕРАЗИН

ПИПЕРАЗИН, С4Н10N2, гексагидропиразин, диэтилендиамин, гетероциклик берләшмә. Төҫһөҙ кристаллик матдә, tиреү 104°С, tҡайнау 145°С, һыуҙа насар, этил спиртында яҡшы эрей, һауалағы...

ПИРЕТРОИДТАР

ПИРЕТРОИДТАР, инсектицидтар, пиретрум составында булған (киптерелгән һәм онтаҡҡа ҡырылған долмат ромашкаһы сәскәлеге) тәбиғи пиретриндарҙың синтетик аналогы (хризантема...