Список материалов
МӘҒЛҮМӘТТӘР БАЗАҺЫ
МӘҒЛҮМӘТТӘР БАЗАҺЫ, объекттар (уларҙың үҙенсәлектәре) һәм улар араһындағы мөнәсәбәттәр т‑да компьютерлаштырылған мәғлүмәт, ҡуйылған мәсьәләне иң уңайлы юл м‑н хәл...
МӘҒЛҮМӘТИ ҮЛСӘҮ СИСТЕМАҺЫ
МӘҒЛҮМӘТИ ҮЛСӘҮ СИСТЕМАҺЫ, контролдә тотолған объекттан тейешле мәғлүмәтте автоматик рәүештә туранан-тура алыу, күҙгә күренерлек итеү, уны теркәү һәм электрон хисаплау...
МӘҒЛҮМӘТ ХЕҘМӘТЕ КҮРҺӘТЕҮ
МӘҒЛҮМӘТ ХЕҘМӘТЕ КҮРҺӘТЕҮ, һорау темаһына ярашлы ҡулланыусыларға мәғлүмәт биреү. Мәғлүмәтте 3 төп төркөмгә бүләләр: эш, ғилми тармаҡ өсөн һәм киң күләмле. М.х.к. төрҙәре:...
МӘҒЛҮМӘТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ
МӘҒЛҮМӘТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ (ингл. information technology), 1) программа‑аппарат комплексы нигеҙендә мәғлүмәтте йыйыу, теркәү, туплау, эшкәртеү, тапшырыу һәм яңынан тергеҙеү операцияларын...
МӘҒЛҮМӘТ ТЕОРИЯҺЫ
МӘҒЛҮМӘТ ТЕОРИЯҺЫ, ғәмәли матем. файҙалы мәғлүмәтте кодлау, тапшырыу һәм айырып алыуҙы һанса ысулдар ярҙамында өйрәнгән бүлеге. М.т. 2 төп йүнәлеште айыра‑ лар: мәғлүмәт...
МӘҒЛҮМӘТ СЕЛТӘРҘӘРЕ
МӘҒЛҮМӘТ СЕЛТӘРҘӘРЕ, алыҫлашҡан мәғлүмәт сығанаҡтарын (мәғлүмәттәр базаһы, мәғлүмәттәр сайты һ.б.) үҙ‑ара бәйләгән һәм ҡулланыусыларға уларға инеү мөмкинлеген биргән...
МӘҒЛҮМӘТ АГЕНТЛЫҠТАРЫ
МӘҒЛҮМӘТ АГЕНТЛЫҠТАРЫ, баҫма һәм электрон киң мәғлүмәт саралары аша оператив хәбәрҙәрҙе йыйыу, эшкәртеү, һаҡлау һәм таратыу м‑н шөғөлләнгән дәүләт ҡарамағындағы...
МӘҒЛИЕВ Рәмил Рафаэль улы
МӘҒЛИЕВ Рәмил Рафаэль улы (12.5.1960, Өфө), график. БР‑ҙың атҡ. рәссамы (2011). Рәссамдар союзы ағзаһы (1996). БДПИ‑ны тамамлағандан һуң (1983) Өфө сәнғәт уч‑щеһында уҡыта. 20 б. 80‑се...
МӘҒЖӘНОВ Рим Вәли улы
МӘҒЖӘНОВ Рим Вәли улы (16.3.1943, БАССР-ҙың Учалы районы Ильинка приискыһы ҡсб, хәҙер БР‑ҙың шул уҡ районы Ильинка а.), невролог. Медицина фәндәре докторы (1989), профессор (1991)....
МӘҒДӘНЛЕ КОМПЛЕКС
МӘҒДӘНЛЕ КОМПЛЕКС, туранан-тура йәки ситләтеп мәғдәнләнеү м‑н бәйле булған ултырма, магматик, метаморфик, метасоматик тау тоҡомдарының тәбиғи берләшмәләре йыйылмаһы....
МӘҒДӘН ЯТҠЫЛЫҠТАРЫ ГЕОХИМИЯҺЫ
МӘҒДӘН ЯТҠЫЛЫҠТАРЫ ГЕОХИМИЯҺЫ, м ә ғ д ә н г е о х и ‑ м и я һ ы, геохимияның мәғдән майҙандарында химик элементтарҙың тупланыуын һәм һибелеүен өйрәнгән бүлеге. Мәғдән...
МӘҒДӘН БЕЛГЕСТӘРЕ ҺӘМ МӘҒДӘН ЭҘЛӘҮСЕЛӘР
МӘҒДӘН БЕЛГЕСТӘРЕ ҺӘМ МӘҒДӘН ЭҘЛӘҮСЕЛӘР, файҙалы ҡаҙылмалар эҙләүселәр һәм эшкәртеүселәр. Башҡортостан терр‑яһында М.б.һ.м.э. эшмәкәрлеге энеолит дәүеренән билдәле...
МӘҒӘФҮРОВА Флүрә Фаат ҡыҙы
МӘҒӘФҮРОВА Флүрә Фаат ҡыҙы (8.8.1952, БАССР‑ҙың Ғафури р‑ны Бурлы а.), селекционер. А.х. ф. канд. (2006). БДУ‑ны тамамлаған (1975). 1972 й. алып Әбйәлил р‑нының Байым урта мәктәбендә...
МӘҒӘФҮРОВ Ҡадир Барый улы
МӘҒӘФҮРОВ Ҡадир Барый улы (6.4.1949, БАССР‑ҙың Әбйәлил р‑ны Рәхмәт а.), биолог, иҡтисадсы. А.х. ф. д‑ры (1998), проф. (2007). БР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (2004). БДУ‑ны тамамлағандан һуң...
МӘҒӘСҮМОВА Бәғиә Мәғәсүм ҡыҙы
МӘҒӘСҮМОВА Бәғиә Мәғәсүм ҡыҙы [17.1.1913, Өфө губ. Бөрө өйәҙе Мәскәү а. (БР‑ҙың Дүртөйлө р‑ны) — 1.1.1995, Өфө], педагог‑методист. Филол. ф. канд. (1948). К.А.Тимирязев ис. Башҡ. пед....
МӘҒӘСҮМОВ Фәтхулла Борхай улы
МӘҒӘСҮМОВ Фәтхулла Борхай улы [яҡынса 1892, Ырымбур губ. Троицк өйәҙе Малай-Муйнаҡ а. (БР‑ҙың Учалы р‑ны) — 1921], Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Беренсе донъя һәм Граждандар...
МӘҒАРИФТЫ ҮҪТЕРЕҮ ИНСТИТУТЫ
МӘҒАРИФТЫ ҮҪТЕРЕҮ ИНСТИТУТЫ, өҫтәмә һөнәри белем биреү учреждениеһы, өҙлөкһөҙ һөнәри-пед. белем биреү системаһының ғилми-методик үҙәге. 1920 й. Өфөлә уҡытыусылыҡ семинарҙары...
МӘҒАРИФТА МИЛЛИ МӘСЬӘЛӘЛӘР ИНСТИТУТЫ
МӘҒАРИФТА МИЛЛИ МӘСЬӘЛӘЛӘР ИНСТИТУТЫ (МММИ). 1957 й. Өфөлә РСФСР Пед. фәндәре акад. Милли мәктәптәр ҒТИ‑ның Башҡ‑н филиалы булараҡ асыла (1991 й. алып РФ Мәғариф министрлығының...
МӘҒАРИФ ХЕҘМӘТКӘРҘӘРЕ ЙОРТО
МӘҒАРИФ ХЕҘМӘТКӘРҘӘРЕ ЙОРТО, халыҡ мәғарифы системаһы хеҙм‑рҙәре өсөн мәҙәни-ағартыу учреждениелары. 1921 й. РСФСР ХКС‑ы тарафынан ойошторола, 1934— 56 йй. Уҡытыусы...
МӘҒАРИФ
МӘҒАРИФ, кешелектең белемдә, оҫталыҡта, ижади эшмәкәрлектә һәм донъяға эмоциональ баһа биргән мөнәсәбәттә кәүҙәләнгән соц. әһәмиәтле тәжрибәһе булған шәхестең үҫеү...

