Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

СКВОРЦОВ ЦИМБЕЛЛАҺЫ

СКВОРЦОВ ЦИМБЕЛЛАҺЫ (Cymbella skvortzowii), бер күҙәнәкле диатом ылымыҡтар төрө. Ҡапҡастары ярым эллипс формаһында, асимметрик, ҡабарынҡы арҡа һәм ҡорһаҡ сите тура тиерлек, оҙонлоғо...

СКВОРЦОВ КОККОНЕИСЫ

СКВОРЦОВ КОККОНЕИСЫ (Cocconeis skvortzowii), бер күҙәнәкле диатом ылымыҡтар төрө. Ҡапҡастарының оҙонлоғо 14—36, киңлеге8—22 мкм. Ике ҡапҡасы ла киң ланцет формаһында, уларҙағы штрихтар...

СКВАЖИНАЛАРҘЫ ГЕОФИЗИК ТИКШЕРЕҮ

СКВАЖИНАЛАРҘЫ ГЕОФИЗИК ТИКШЕРЕҮ киҫелештең геол. төҙөлөшөн өйрәнеү, ятҡылыҡ үҙләштереүҙе контролдә тотоу, скважинаның техник торошон баһалау һ.б. өсөн скважинала...

СКВАЖИНАЛАР ТЕРМОМЕТРИЯҺЫ

СКВАЖИНАЛАР ТЕРМОМЕТРИЯҺЫ, төрлө ҡоролмалар ҡулланып скважина көпшәһе эсендәге т‑раны үлсәү; скважиналарҙы геофизик тикшереү ысулы. Т‑раның тәбиғи (геотермик) бүленеүен...

СКВАЖИНА

СКВАЖИНА, файҙалы ҡаҙылмаларҙы разведкалау һәм сығарыу, тау тоҡомдарының составын, төҙөлөшөн, үҙсәнлектәрен өйрәнеү, шартлатыу эштәрен башҡарыу өсөн Ер ҡабығында...

СКАЧИЛОВ Владимир Анатольевич

СКАЧИЛОВ Владимир Анатольевич (6.7.1923, Өфө — 7.2.1996, шунда уҡ), терапевт. Мед. ф. канд. (1972). РСФСР‑ҙың (1978) һәм БАССР‑ҙың (1964) атҡ. табибы, СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы...

СКАУТИЗМ

СКАУТИЗМ (ингл. scout — разведчик), 7—21 йәшлек граждандарҙы тәбиғәтте танып белергә, һөнәрҙәргә өйрәтеү һәм уйындарҙан торған мәктәптән тыш тәрбиә системаһы. Төп маҡсаты...

СКАРЛАТИНА

СКАРЛАТИНА (итал. scarlattina), киҫкен инфекцион ауырыу. Тыуҙырыусыһы: А төркөмөнә ҡараған гемолитик стрептококк, тышҡы мөхит шарттарына тотороҡло, дезинфекция саралары...

СКАЛОН Антон Данилович

СКАЛОН Антон Данилович (1722, Лифляндия губ. — 1777, Себер губ. Усть‑Каменогорск ҡәлғәһе), хәрби эшмәкәр. Ген.‑поручик (1776). 1756— 63 йй. Ете йыллыҡ һуғышта, Крәҫтиәндәр һуғышын...

СКАЛОЗУБОВ Николай Лукич

СКАЛОЗУБОВ Николай Лукич (29.10.1861, Кострома ҡ. — 19.2.1915, Тубыл губ. Ҡурған ҡ.), агроном, этнограф. Пётр игенселек һәм урман акад. тамамлағандан һуң (Мәскәү, 1885) Красноуфимск...

СКАЛДИН Олег Алексеевич

СКАЛДИН Олег Алексеевич (11.1. 1957, Өфө), физик. Физика‑матем. ф. д‑ры (1996), проф. (2001). БДУ‑ны тамамлаған (1983). 1976 й. алып Молекулалар һәм кристалдар физикаһы ин‑тында эшләй:...

СИХЫР

СИХЫР, ҡ а р а м а г и я, объектҡа негатив биоэнергетик йоғонто яһап, уның гармонияһын боҙоу, өҙөү маҡсатын ҡуйған (үлем, ауырыу, рух төшөнкөлөгө саҡырыу, ғаилә боҙоу һ.б.)...

СИХОНКИН, Ҡырмыҫҡалы р‑нындағы ауыл

СИХОНКИН, Ҡырмыҫҡалы р‑нындағы ауыл, Ҡабаҡ а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 20 км һәм Ҡабаҡ т. юл ст. К.‑Көнб. табан 4 км алыҫлыҡта Иштиле й. (Өршәк й. басс.) буйында урынлашҡан....

СИФИЛИС

СИФИЛИС, хроник, системалы ҡабатланып торған йоғошло ауырыу, башлыса енси юл аша йоға. Тыуҙырыусыһы — Treponema pallidum (төҫһөҙ трепонема). Инфекция көнкүреш йәки трансплацентар...

СИФАТ

СИФАТ, исемдән килгән предметтың, ваҡиғаның йәки башҡа берәй билдәнең даими билдәһен (сифатын, үҙенсәлеген) аңлатҡан һүҙ төркөмө. Башҡорт телендә төп һәм шартлы сифат...

СИТКӘ КИТЕП ЭШЛӘҮ

СИТКӘ КИТЕП ЭШЛӘҮ, крәҫтиәндәрҙең ваҡытлыса эшләү өсөн даими йәшәгән урынынан сәнәғәт һәм а.х. үҫешкән райондарға китеүе. 17 б. барлыҡҡа килеп, Крәҫтиән реформаһынан...

СИТЕК

СИТЕК, башҡорт кейемендә йомшаҡ күндән тегелгән оҙон ҡуныслы традицион аяҡ кейеме. Ирҙәр һәм ҡатын‑ҡыҙ С. булған. Ирҙәрҙеке — ҡара йә һоро, ҡатын‑ҡыҙҙыҡы төрлө төҫтән...

СИТДЫҠОВ Гена Әхмәт улы

СИТДЫҠОВ Гена Әхмәт улы (22.1. 1934, Өфө — 20.7.1998, шунда уҡ), тау инженеры. Техник ф. д‑ры (1985), проф. (1993). БАССР‑ҙың атҡ. уйлап табыусыһы (1980), БАССР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1982). ӨНИ‑не...

СИТДИҠОВА Флүрә Булат ҡыҙы

СИТДИҠОВА Флүрә Булат ҡыҙы (1.12.1958, Октябрьский ҡ.), скрипкасы, педагог. Сәнғәт ғилеме канд. (2012), проф. (2012). РФ‑тың почётлы мәғариф өлкәһе хеҙм‑ре (2017), БР‑ҙың атҡ. сәнғәт...

СИТДИҠОВА Әҙиә Хәбибулла ҡыҙы

СИТДИҠОВА Әҙиә Хәбибулла ҡыҙы (12.12.1913, Ҡазан губ. Мордва а. — 29.5.2000, Өфө), рәссам. БАССР‑ҙың халыҡ (1983) һәм атҡ. (1973) рәссамы. Рәссамдар союзы ағзаһы (1964). 1937—68 йй. Башҡ‑н...