Список материалов
АРКТУР, йондоҙ
АРКТУР, Үгеҙ көтөүсе α‑һы, ҡыҙғылт һары гигант йондоҙ. Визуаль йондоҙ дәүмәле 0m,00. Радиусы б‑са Ҡояштан яҡынса 24 тапҡырға ҙурыраҡ. Ерҙән яҡынса 40 яҡтылыҡ йылы алыҫлығында...
АРҠА
АРҠА, сағыштырмаса бейеклеге 200 м булған ялпаҡ түбәле һәм һөҙәк битләүле оҙонса ҡалҡыулыҡ. Барлыҡҡа килеү сәбәптәре тектоника, эрозия, боҙлоҡ дәүере аккумуляцияларына...
АРҠАЙЫМ
АРҠАЙЫМ, Һынташты мәҙәниәте археологик ҡомартҡылары комплексы. Б.э.т. 3‑сө мең йыллыҡ аҙ. — 2‑се мең йыллыҡ башына ҡарай. Силәбе өлк. Александровка ҡасабаһы янында...
АРҠАУЫЛ УРТА МӘКТӘБЕ, Салауат р‑ны
АРҠАУЫЛ УРТА МӘКТӘБЕ, Салауат р‑ны. 1876 й. Монай 1 класлы башҡа милләттәр өсөн мәктәп (урыҫ‑башҡ.) булараҡ нигеҙ һалына, 1914 й. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1910) алып 2 класлы,...
АРҠАУЫЛ ҺАҘЛЫҒЫ
АРҠАУЫЛ ҺАҘЛЫҒЫ, Асы, Йүрүҙән й. басс. һаҙлыҡ, тәбиғәт ҡомартҡыһы (2005). Салауат р‑ны Арҡауыл а. төньяҡ-көнсығышҡа табан 0,7 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Уйһыу һаҙлыҡ, дөйөм...
АРҠАУЫЛ, ауыл, 1997 й. алып Өфө составында
АРҠАУЫЛ, ауыл, 1997 й. алып Өфө составында, Орджоникидзе р‑нының Турбаҫлы а/с ҡарай. Өфөнән Т. 25 км һәм Черниковка т. юл ст. Т.-Көнс. табан 18 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы:...
АРҠАУЫЛ, Благовещен р‑нындағы ауыл
АРҠАУЫЛ, Благовещен р‑нындағы ауыл, Иҫке Надеждин а/ с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 42 км һәм Загородная т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 51 км алыҫлыҡта Уҫы й. буйында урынлашҡан....
АРҠАУЫЛ, Салауат р‑нындағы ауыл
АРҠАУЫЛ, Салауат р‑нындағы ауыл, Арҡауыл а/ с үҙәге. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 35 км һәм Кропачёво т. юл ст. (Силәбе өлк.) Т. табан 64 км алыҫлыҡта Йүрүҙән й. буйында урынлашҡан....
АРЛАН НЕФТЬ ЯТҠЫЛЫҒЫ
АРЛАН НЕФТЬ ЯТҠЫЛЫҒЫ, РФ‑та иң эре ятҡылыҡтарҙың береһе һәм БР‑ҙа иң ҙуры. Республиканың төньяҡ-көнбайышында Краснокама, Ҡалтасы, Дүртөйлө, Илеш райондарында һәм...
АРЛАН УРТА МӘКТӘБЕ
АРЛАН УРТА МӘКТӘБЕ, Краснокама р‑ны. 1877 й. 1 класлы башҡа милләттәр өсөн мәктәп (урыҫ‑мари) булараҡ нигеҙ һалына, 1898 й. алып 2 класлы, 1918 й. — 1‑се баҫҡыс мәктәп, 1923 й. —...
АРЛАН, Краснокама р‑нындағы ауыл
АРЛАН, Краснокама р‑нындағы ауыл, Арлан а/с үҙәге. Район үҙәгенән К. 25 км һәм Нефтекама т. юл ст. К. табан 18 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 1004 кеше; 1920 — 876; 1939 —...
АРЛАР, Ишембай р‑нындағы ауыл
АРЛАР, Ишембай р‑нындағы ауыл, Һайран а/с ҡарай. Район үҙәгенән Көнс. 32 км һәм Салауат т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 52 км алыҫлыҡта Шиҙе й. (Һәләүек й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....
АРМАТУРАЛАНҒАН ПЛАСТИКТАР
АРМАТУРАЛАНҒАН ПЛАСТИКТАР, бәйләүсе полимер материалдан (матрицанан) һәм нығытыусы (арматуралай торған) сүс структуралы тултырғыстан торған композициялы материалдар....
АРМСПОРТ
АРМСПОРТ (ингл. arm — ҡул һәм спорт), армрестлинг, спорт төрө, ҡатнашыусылар ҡаршы яҡтың беләген һәм ҡул суғын махсус өҫтәл өҫтөнә ҡыҫырға тейеш булған бергә-бер ҡул көрәше....
АРОМАТИК БЕРЛӘШМӘЛӘР
АРОМАТИК БЕРЛӘШМӘЛӘР, эйәртеүле бәйләнештәрҙең берҙәм системаһын барлыҡҡа килтереүсе планар циклик структуралы молекулаларҙан торған тәбиғи һәм синтетик органик...
АРОНИЯ
АРОНИЯ (Aronia), роза һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 15 төрө билдәле, Төньяҡ Американың уртаса бүлкәтендә үҫә. Ҡара А., йәки ҡара миләш, Рәсәйҙә культураға...
АРПА
АРПА (Hordeum), ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 30 (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 50) төрө билдәле, Евразия һәм Америкала таралған. Башҡортостанда ҡырлы сәсеү А....
АРСА ҺЫМАҠТАР
АРСА ҺЫМАҠТАР (Ericaceae), ике өлөшлөләр ғаиләһе. Яҡынса 100 заты, 3000‑дән ашыу төрө билдәле, бөтә Ер шары буйлап таралған. Мәңге йәшел, һирәгерәк япраҡ ҡойоусы ҡыуаҡ, бәләкәй...
АРСЕНИЙ (Крылов Алексей Васильевич)
АРСЕНИЙ (донъяуи исеме Крылов Алексей Васильевич; 24.3.1879, Мәскәү губ. Петровский а. — 26.5.1962, Мәскәү), дин әһеле, Өфө һәм Стәрлетамаҡ епискобы (1950—53). Архимандрит (1945). Монахлыҡ...
АРСЁНОВ, Ейәнсура р‑нындағы ауыл
АРСЁНОВ, Ейәнсура р‑нындағы ауыл, Һаҡмар а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 81 км һәм Һарыҡташ т. юл ст. (Ырымбур өлк.) К.‑Көнс. табан 45 км алыҫлыҡта Ҡаҫмарт й. буйында...
