Список материалов
ҠЫҘЫЛ КИТАП
ҠЫҘЫЛ КИТАП, хайуандарҙың, үҫемлектәрҙең, бәшмәктәрҙең, лишайниктарҙың һирәк осраған һәм юғалыу хәүефе янаған төрҙәренә тасуирлама биргән дауамлы фәнни-белешмә баҫма....
ҠЫҘЫЛ КӨРТМӘЛЕ
ҠЫҘЫЛ КӨРТМӘЛЕ (Vaccinium vitis idaea), ҡыҙыл көртмәле һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек. Евразияның, Төньяҡ Американың уртаса һәм субарктик бүлкәттәрендә таралған. Йәйелеүсән...
ҠЫҘЫЛ КҮБӘЛӘК
ҠЫҘЫЛ КҮБӘЛӘК (Callimorpha quadripunctaria), күбәләктәр отрядының ҡыҙыл күбәләктәр ғаиләһенә ҡараған бөжәк. Европала (төньяҡ райондарынан башҡа), Кавказда, ш. уҡ Иранда, Сүриәлә,...
ҠЫҘЫЛ МАЯҠ, һаҙлыҡ
ҠЫҘЫЛ МАЯҠ, Тәтер й. үҙәнендәге һаҙлыҡ. Стәрлебаш р‑ны Айтуған а. көньяҡ‑көнбайышҡа табан 0,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Уйһыу һаҙлыҡ, дөйөм майҙаны 483 га, торфтың уртаса...
ҠЫҘЫЛ МӘСЕТ
ҠЫҘЫЛ МӘСЕТ, Туҡ кәшәнәләре, тарих һәм архитектура ҡомартҡылары төркөмө. 14 б. ҡарай. Ырымбур өлк. Ҡыҙыл Мәсет а. янында Быҙаулыҡ й. (Һаҡмар й. ҡушылдығы) уң ярында урынлашҡан....
ҠЫҘЫЛ ӨЙРӘК
ҠЫҘЫЛ ӨЙРӘК (Tadorna ferruginea), ҡаҙ һымаҡтар отрядының өйрәктәр ғаиләһенә ҡараған ҡош. Көньяҡ Европала, Азияла, Төньяҡ Африкала таралған. Күсәр ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 61—67 см,...
ҠЫҘЫЛ РАЙОНЫ (Силәбе өлкәһе)
ҠЫҘЫЛ РАЙОНЫ, Силәбе өлкәһенең көньяғында урынлашҡан. 1926 й. 4 нояб. ойошторолған. Майҙаны — 4413 км2. Адм. үҙәге — Ҡыҙыл ауылы. Районда 14 ауыл советы, 52 ауыл торама пункты...
ҠЫҘЫЛ САРКОСЦИФА
ҠЫҘЫЛ САРКОСЦИФА (Sarcoscypha coccinea), аскомицеттар класының саркосцифа һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған бәшмәк. Бөтә Ер шарында (Азияла ҡайһы бер райондарҙа) таралған. Емешлек...
ҠЫҘЫЛ ҮРЕШ, Ҡариҙел р‑нындағы ауыл
ҠЫҘЫЛ ҮРЕШ, Байҙар Үреше, Ҡариҙел р‑нындағы ауыл, Үреш‑Битулла а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 55 км һәм Щучье Озеро т. юл ст. (Пермь крайы) К. табан 105 км алыҫлыҡта...
ҠЫҘЫЛ ШИШМӘ, Миәкә р‑нындағы ауыл
ҠЫҘЫЛ ШИШМӘ, Миәкә р‑нындағы ауыл, Миәкә а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 4 км һәм Аксёнов т. юл ст. К.‑Көнс. табан 39 км алыҫлыҡта Ҡырғыҙ‑Миәкә й. (Дим й. басс.) буйында...
ҠЫҘЫЛ ШИШМӘ, Нуриман р‑нындағы ауыл
ҠЫҘЫЛ ШИШМӘ, Нуриман р‑нындағы ауыл, Ҡыҙыл Шишмә а/с үҙәге. Район үҙәгенән Т. 30 км һәм Иглин т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 78 км алыҫлыҡта Ҡариҙел й. буйында, Благовещен—Павловка—Ҡыҙылъяр...
ҠЫҘЫЛКҮПЕР, Кушнаренко р‑нындағы ауыл
ҠЫҘЫЛКҮПЕР, Ташкүпер, Кушнаренко р‑нындағы ауыл, Горький а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 29 км һәм Өфө т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 87 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1939 й. —...
ҠЫҘЫЛСА
ҠЫҘЫЛСА, кешенең киҫкен йоғошло ауырыуы. Уны тыуҙырыусылар: РНК‑лы Morbillivirus төрө вирустары; түбән т‑раларҙа бер нисә ай буйы йәшәргә һәләтле, юғары т‑ра, ҡояш яҡтыһы,...
ҠЫҘЫЛТАЛ
ҠЫҘЫЛТАЛ, свидина (Swida), мүшмел һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 40‑тан ашыу төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәтендә таралған (башлыса Көнсығыш Азияла...
ҠЫҘЫЛТАШ СВИТАҺЫ
ҠЫҘЫЛТАШ СВИТАҺЫ, рифейҙың урындағы стратиграфик бүлексәһе. Белорет районында А.И.Иванов айырып күрһәтә (1948). Ултырмаларҙы О.С.Богатырёв, Н.Ф.Решетников (1970), П.Н.Швецов...
ҠЫҘЫЛТАШ, төбәк
ҠЫҘЫЛТАШ, төбәк, тәбиғәт ҡомартҡыһы (1985). Ишембай р‑ны Маҡар а. көньяҡ‑көнсығышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Һикәҙе й. (Егән й. ҡушылдығы) уң ярында урынлашҡан. Ишембай заказнигы...
ҠЫҘЫЛТҮШТӘР
ҠЫҘЫЛТҮШТӘР (Pyrrhula), алаҡас турғайҙар ғаиләһенә ҡараған ҡоштар заты. 2 төрө билдәле: ябай Ҡ. (Евразияла таралған) һәм һоро Ҡ. (Урта һәм Көнсығыш Себерҙең көньяғында). Башҡортостанда...
ҠЫҘЫЛЪЯР МӘМЕРЙӘҺЕ
ҠЫҘЫЛЪЯР МӘМЕРЙӘҺЕ, Г.А.Максимович исемендәге мәмерйә, тәбиғәт ҡомартҡыһы (1965). Белорет р‑ны Инйәр а. төньяҡҡа табан 22 км алыҫлыҡта Инйәр й. үҙәненең һул битләүендә...
ҠЫҘЫЛЪЯР УРТА МӘКТӘБЕ
ҠЫҘЫЛЪЯР УРТА МӘКТӘБЕ, Нуриман р-нында урынлашкан. 1909 й. земство башланғыс уч‑щеһы булараҡ асыла, 20‑се йй. башынан 2‑се баҫҡыс (7 йыллыҡ) мәктәп, 1938 й. алып хәҙ. исемен...
ҠЫҘЫЛЪЯР, Архангел р‑нындағы ауыл
ҠЫҘЫЛЪЯР, Ҡолсәйет, Архангел р‑нындағы ауыл, Абҙан а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 19 км һәм Приуралье т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 28 км алыҫлыҡта Инйәр й. буйында урынлашҡан....
