Список материалов
АЗОТ КИСЛОТАҺЫ
АЗОТ КИСЛОТАҺЫ, нитрат кислотаһы, HNO3, төҫһөҙ, ҡырҡыу еҫле төтөнләнеп тороусы шыйыҡса; tиреү —41,1°С, tҡайнау 82,6°С, тығыҙлығы 1522 кг/м3. Ҡуйыртылған А.к. — көслө окисландырыусы,...
АЗОТ
АЗОТ (Nitrogenium), N, Д.И.Менделеев периодик системаһының V төркөм химик элементы. Тәбиғи А. ике тотороҡло изотоптан тора. Төҫһөҙ, еҫһеҙ, тәме булмаған газ, һауанан еңелерәк;...
АЗИЕВ Камил Ғәле улы
АЗИЕВ Камил Ғәле улы [16.7.1930, БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Ҡарғалытамаҡ ҡсб (хәҙ. БР‑ҙың Благовар р‑ны) — 9.1.1999, Омск ҡ.], агроном. В.И.Ленин ис. Бөтә Союз а.х. ФА‑ның мөхбир...
АЗАМАТОВТАР
АЗАМАТОВТАР, идара итеүҙең кантон системаһы осоро эшмәкәрҙәре. Силәбе өйәҙе Атъетәр а. (Ҡурған өлк. Сафакүл р‑ны) мишәрҙәренән.
Билдәлеһе: Ихсан А. (1772—?), 1‑се мишәр...
АЗАМАТОВ Марат Мостафа улы
АЗАМАТОВ Марат Мостафа улы (16.11.1941, БАССР‑ҙың Саҡмағош р‑ны Саҡмағош а. — 4.4.2002, Өфө), тренер. Шайбалы хоккей б‑са РСФСР‑ҙың атҡ. тренеры (1978). БАССР‑ҙың атҡ. мәҙәниәт...
АЗАМАТОВ Дамир Мостафа улы
АЗАМАТОВ Дамир Мостафа улы (5.5.1940, БАССР‑ҙың Саҡмағош районы Саҡмағош а. — 27.11.2020, Өфө ҡ.), философ. Философия фәндәре докторы (1986), профессор (1987). БР‑ҙың атҡаҙанған фән...
АЖНАКИН Александр Григорьевич
АЖНАКИН Александр Григорьевич (22.10.1924, Пенза губернаһы Марфин а. — 22.4.1999, Өфө ҡ.), төҙөүсе. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1974). 1941—45 йй. Өфө моторҙар эшләү заводында,...
АЖДАҺА
АЖДАҺА, башҡорт мифологияһында күп башлы ут бөркөп торған яуыз зат. “Әхмәт батыр менән Хоҙайбирҙе батыр”, “Меңйәшәр аждаһаны еңеүсе егет” һ.б. әкиәттәр персонажы....
АҘЫҠ-ТҮЛЕК СӘНӘҒӘТЕ
АҘЫҠ-ТҮЛЕК СӘНӘҒӘТЕ, туҡланыу продукттары, ш. уҡ йыуыу саралары, парфюмерия-косметика һәм тәмәке изделиелары сығарыу б‑са сәнәғәт тармаҡтары йыйылмаһы. БР‑ҙа аҙыҡ‑тәм...
АҘЫҠ-ТӘМ СӘНӘҒӘТЕ
АҘЫҠ-ТӘМ СӘНӘҒӘТЕ, аҙыҡ-түлек сәнәғәте тармағы. БР‑ҙа кондитер сәнәғәте, ликёр-араҡы сәнәғәте, макарон сәнәғәте, май эшкәртеү сәнәғәте, парфюмерия-косметика сәнәғәте,...
АҘЫҠ ӨҪТӘМӘЛӘРЕ
АҘЫҠ ӨҪТӘМӘЛӘРЕ, аҙыҡ продукттарының етештереү технологияһын, структураһын, физик‑химик һәм органолептик үҙенсәлектәрен яҡшыртыу, һаҡлау ваҡыттарын оҙайтыу, биол....
АҘЫҠ КИСЛОТАЛАРЫ
АҘЫҠ КИСЛОТАЛАРЫ, аҙыҡ-түлек сәнәғәтендә консервалау саралары сифатында, ашамлыҡтарға әскелтем тәм биреү өсөн ҡулланылыусы карбон кислоталары. Иң билдәлеләре —...
АҘНАЛЫ, Белорет р‑нындағы ауыл
АҘНАЛЫ, Белорет р‑нындағы ауыл, Әзекәй а/ с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 16 км һәм Сермән т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 4 км алыҫлыҡта Ҡаран й. (Ағиҙел й. басс.) буйында урынлашҡан....
АҘНАҠАЕВА Рәйлә Шәрәфи ҡыҙы
АҘНАҠАЕВА Рәйлә Шәрәфи ҡыҙы (18.10.1952, Чкалов өлк. Ҡыуандыҡ р‑ны ш. уҡ исемле ҡсб, хәҙ. Ҡыуандыҡ ҡ.), йырсы (лирик‑колоратуралы сопрано). БР‑ҙың халыҡ артисы (1992). ӨДСИ‑не...
АҘНАЙ, Ишембай р‑нындағы ауыл
АҘНАЙ, Ишембай р‑нындағы ауыл, Этҡол а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 28 км һәм Салауат т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 45 км алыҫлыҡта Хажи Шиҙеһе й. (Һәләүек й. ҡушылдығы)...
АҘНАЙ, Бишбүләк р‑нындағы ауыл
АҘНАЙ, Бишбүләк р‑нындағы ауыл, Дим а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 33 км һәм Аксёнов т. юл ст. К.‑Көнб. табан 60 км алыҫлыҡта Өйәҙе й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. —...
АҘНАЙ ТОРАМАҺЫ
АҘНАЙ ТОРАМАҺЫ, тарих ҡомартҡыһы. 17—19 бб. ҡарай. Ишембай р‑ны Аҙнай һәм Хажы аа. араһында Хажи Шиҙеһе й. (Һәләүек й. ҡушылдығы) уң ярында урынлашҡан. 1997 й. урындағы халыҡ...
АҘНАЙ ҠӘБЕРЛЕГЕ
АҘНАЙ ҠӘБЕРЛЕГЕ, 13 б. археологик ҡомартҡыһы. Ишембай р‑ны Аҙнай а. төньяҡҡа табан 1 км алыҫлыҡта Хажи Шиҙеһе й. (Һәләүек й. ҡушылдығы) уң ярында урынлашҡан. 1998 й. БР Мәҙәниәт...
АҘНАЙ БЕЙ
АҘНАЙ БЕЙ, юрматы ҡәбиләһенең аҙнай ырыуы башлығы. “Юрматы ырыуы шәжәрәһе” б‑са, Тәтегәс бей һ.б. м‑н бергә юрматыларҙың Рус дәүләте составына инеү шарттары т‑да...
АҘНАҒОЛОВ Рафаил Ғәйнетдин улы
АҘНАҒОЛОВ Рафаил Ғәйнетдин улы (13.2.1941, Чкалов өлкәһе Үрге Үтәғол а. — 23.1.2015, Өфө ҡ.), тел белгесе, педагог-методист. Педагогия фәндәре докторы (2004), профессор (2009). БР‑ҙың...
