Список материалов
АНТИЦИКЛОН
АНТИЦИКЛОН (анти... һәм циклон), үҙәктән периферияға табан яйлап түбәнәйә барған юғары атмосфера баҫымы өлкәһе. Төньяҡ ярымшарҙа һауа сәғәт уғы ыңғайына хәрәкәт итә...
АНТИФРИКЦИЯ МАТЕРИАЛДАРЫ
АНТИФРИКЦИЯ МАТЕРИАЛДАРЫ, ышҡылыу шарттарында эшләүсе деталдәрҙе, башлыса шыуыу подшипниктары деталдәрен яһау өсөн материалдар. Файҙаланыу шарттарына бәйле А.м....
АНТИПОВ‑КАРАТАЕВ Иван Николаевич
АНТИПОВ‑КАРАТАЕВ Иван Николаевич [1.9.1888, Өфө губ. Стәрлетамаҡ өйәҙе Тәнәй а. (БР‑ҙың Фёдоровка р‑ны) — 3.7.1965, Баҡы], тупраҡ белгесе. Тажик ССР‑ы ФА‑һы акад. (1951). Тажик...
АНТИПОВ Яков Степанович
АНТИПОВ Яков Степанович (? — 6.3.1774, Ырымбур губ. ш. уҡ исемле провинцияһы Пронкин а.), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Яйыҡ казактарынан....
АНТИПИН Юрий Викторович
АНТИПИН Юрий Викторович (30.6.1939, Өфө — 6.7.2014, шунда уҡ), инженер-механик. Техник ф. д‑ры (1993), проф. (1995). СССР‑ҙың юғары мәктәп отличнигы (1989), БР‑ҙың мәғариф отличнигы (2003),...
АНТИПИН Филипп Лукьянович
АНТИПИН Филипп Лукьянович [1900, Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Ямаш а. (БР‑ҙың Бөрө районы) — 26.3.1944, Вознесенск ҡ. янында], Советтар Союзы Геройы (1944). Граждандар һәм Б.В. һуғыштарында...
АНТИПИН Иван Алексеевич
АНТИПИН Иван Алексеевич (11.9.1921, Өфө губернаһы шул уҡ исемле өйәҙе Еҙем а., хәҙер БР‑ҙың Архангел районы Ҡыҙыл Еҙем а., — 21.12.2005, Луцк ҡ., Украина), лётчик, Украина Ҡораллы...
АНТИОКСИДАНТТАР
АНТИОКСИДАНТТАР, антиокислаусылар, окисланыу ингибиторҙары, төрлө материалдарҙың физик‑химик һәм файҙаланыу үҙсәнлектәрен боҙоусы окисланыу процестарын әкренәйтеүсе...
АНТИНЯН Сержик Анушаванович
АНТИНЯН Сержик Анушаванович (5.3.1947, Октябрьский ҡ. — 4.8.1996, Күмертау ҡ.), тренер. Дзюдо б‑са РСФСР‑ҙың атҡ. тренеры (1987), самбо б‑са СССР‑ҙың спорт мастеры (1970). П.Ф.Лесгафт...
АНТИ...
АНТИ... (гр. anti — ҡаршы), ҡапма‑ҡаршылыҡты, нимәгәлер ҡаршы йүнәлтелгәнде аңлатыусы приставка (мәҫ., антициклон, антонимдар).
Тәрж. Р.М.Шәрипова...
АНТЕЙ (Chazara persephone)
АНТЕЙ (Chazara persephone), күбәләктәр отрядының бархатницалар ғаиләһенә ҡараған бөжәк. Көньяҡ‑көнсығыш Европанан һәм Көньяҡ Уралдан алып Көнбайыш Себергә һәм Алтайға тиклем...
АНТГЕЛЬМИНТИКТАР
АНТГЕЛЬМИНТИКТАР, ветеринарияла: хайуандарҙы гельминттарҙан ҡотолдороу өсөн ҡулланылған дарыу матдәләре. А. химик (органик, органик булмаған) һәм биол. төркөмдәргә...
АНПИЛОГОВ Поликарп Иванович
АНПИЛОГОВ Поликарп Иванович (12.3.1923, Һамар губ. Баклановка а. — 7.6.2007, Октябрьский ҡ.), Дан орд. тулы кавалеры. Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. 1942 й. алып Калинин һәм Көнбайыш...
АНОЩЕНКО Николай Дмитриевич
АНОЩЕНКО Николай Дмитриевич (25.10.1894, Белгород ҡ. — 14.12.1975, Мәскәү), кинорежиссёр, кинооператор, сценарист. Проф. (1940). Юғары хәрби осоусылар мәктәбен (Петроград, 1916), Дәүләт...
АНОШИН Иван Семёнович
АНОШИН Иван Семёнович (17.11.1904, Һарытау губ. Шепелёвка а. — 1.9.1991, Мәскәү), совет партия‑дәүләт эшмәкәре. Ген.‑лейт. (1945). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. ВКП(б) ҮК эргәһендәге...
АНОХИН Виктор Фёдорович
АНОХИН Виктор Фёдорович (18.7.1951, БАССР‑ҙың Архангел р‑ны Ырныҡшы а.), спортсы. Еңел атлетика б‑са СССР‑ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1991). Мәскәү өлкә физик культура...
АНОСОВТАР, тау инженерҙары
АНОСОВТАР, тау инженерҙары. Павел Петрович А. (1799, С.‑Петербург — 13.5.1851, Омск ҡ.), геолог, металлург, уйлап табыусы. Тау инженерҙары корпусы ген.‑майоры (1840). Дворяндарҙан....
АННОВКА, Йылайыр р‑нындағы ауыл, Йылайыр а/ с ҡарай
АННОВКА, Йылайыр р‑нындағы ауыл, Йылайыр а/ с ҡарай. Район үҙәгенән К. 12 км һәм Һарыҡташ т. юл ст. (Ырымбур өлк.) Т.‑Көнб. табан 132 км алыҫлыҡта Ҡурғашлы й. (Йылайыр й....
АННОВКА, Бәләбәй р‑нындағы ауыл, Анновка а/с үҙәге
АННОВКА, Бәләбәй р‑нындағы ауыл, Анновка а/с үҙәге. Район үҙәгенән Т. 18 км һәм Аксаков т. юл ст. Т. табан 28 км алыҫлыҡта Дегет й. (Өҫән й. басс.) буйында урынлашҡан. Халҡы:...
АННОВКА, Балтас р‑нындағы ауыл, Түбәнге Ҡарыш а/ с ҡарай
АННОВКА, Балтас р‑нындағы ауыл, Түбәнге Ҡарыш а/ с ҡарай. Район үҙәгенән К. 20 км һәм Көйәҙе т. юл ст. (Пермь крайы) К.‑Көнс. табан 90 км алыҫлыҡта Ҡарыш й. (Тере Танып й....
