Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ХӘСӘНОВ Сафа Хөзәм улы

ХӘСӘНОВ Сафа Хөзәм улы [26.6. 1916, Өфө губ. Стәрлетамаҡ өйәҙе Өмөтбай а. (БР‑ҙың Стәрлебаш р‑ны) — 24.9.1973, БАССР‑ҙың Стәрлебаш р‑ны Йәлембәт а.], кавалерист, өлкән лейтенант...

ХӘСӘНОВ Хәмит Кәли улы

ХӘСӘНОВ Хәмит Кәли улы [10.10. 1908, Ырымбур губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Теләүембәт а. (БР‑ҙың Күгәрсен р‑ны) — 28.12.1983, Өфө], агроном. А.х. ф. канд. (1952). БАССР‑ҙың атҡ. фән һәм техника...

ХӘСӘНОВ Юлай Иҙрис улы

ХӘСӘНОВ Юлай Иҙрис улы (23.2. 1931, БАССР‑ҙың Әбйәлил р‑ны Дауыт а. — 21.1.2010, БР‑ҙың ш. уҡ р‑ны Йәнгел а.), педагог. РСФСР (1976), БАССР (1980) мәктәптәренең атҡ. уҡытыусыһы, СССР‑ҙың...

ХӘСӘНОВА Винира Ғиниәт ҡыҙы

ХӘСӘНОВА Винира Ғиниәт ҡыҙы (15.2.1948, БАССР‑ҙың Ҡыйғы р‑ны Үрге Ҡыйғы а.), актриса. БР‑ҙың халыҡ (2005) һәм атҡ. (1993) артисы. Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1982). ӨДСИ‑не тамамлағандан...

ХӘСӘНОВА Зилара Муллайән ҡыҙы

ХӘСӘНОВА Зилара Муллайән ҡыҙы (5.12.1935, БАССР‑ҙың Мәсетле р‑ны Яңы Мөслим а.), үҫемлектәр физиологы. БР ФА‑ның мөхбир ағзаһы (1995), биол. ф. д‑ры (1992), проф. (1993). БР‑ҙың атҡ....

ХӘСӘНОВА Лилиә Әнәс ҡыҙы

ХӘСӘНОВА Лилиә Әнәс ҡыҙы (29.6. 1962, Өфө), микробиолог. Биол. ф. д‑ры (1996), Реймс ун‑ты д‑ры (Франция, 1998), проф. (1999). З.М.Хәсәнованың ҡыҙы. БДУ‑ны тамамлағандан һуң (1984) ЛДУ‑ла...

ХӘСӘНОВТАРҘЫҢ ҒАИЛӘ ФОЛЬКЛОР АНСАМБЛЕ

ХӘСӘНОВТАРҘЫҢ ҒАИЛӘ ФОЛЬКЛОР АНСАМБЛЕ. 1981 й. Баймаҡ р‑ны Түб. Яйыҡбай а. ойошторола, 1983 й. алып Халыҡ ижады үҙәгенә (Баймаҡ ҡ.) ҡарай. 2002 й. “халыҡ” исемен ала. Составына...

ХӘСӘНШИН Данил Дәүләтша улы

ХӘСӘНШИН Данил Дәүләтша улы (22.8.1937, БАССР‑ҙың Илеш р‑ны Сүлте а.), композитор. РФ‑тың (1998) һәм БАССР‑ҙың (1989) атҡ. сәнғәт эшмәкәре. Композиторҙар союзы ағзаһы (1973). Ҡазан...

ХӘТИРӘ, хикәйә‑иҫтәлек

ХӘТИРӘ, башҡорт фольклорында яңыраҡ булған һәм хәҙ. реаль ваҡиғалар т‑дағы йыш ҡына уйҙырма элементтар м‑н байытылып телдән һөйләнгән хикәйә‑иҫтәлек. Ябай хикәйәнән...

ХӘТИРӘ”, башҡорт халыҡ йыры

“ХӘТИРӘ”, башҡорт халыҡ йыры, ҡыҫҡа көй. Тәүге тапҡыр 1934 й. С.Ғәбәши яҙып ала, Х.Ф.Әхмәтов яҙмаһында “Башҡорт халыҡ йырҙары” йыйынтығында баҫтырыла. Артабанғы варианттары...

ХӘТМУЛЛИН Флүр Хәким улы

ХӘТМУЛЛИН Флүр Хәким улы (11.3.1941, БАССР‑ҙың Илеш р‑ны Ябалаҡ а.), хужалыҡ эшмәкәре. РФ‑тың атҡ. нефть һәм газ сәнәғәте хеҙм‑ре (1998). РФ Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының...

ХӘҮЕФҺЕҘЛЕК ТЕХНИКАҺЫ

ХӘҮЕФҺЕҘЛЕК ТЕХНИКАҺЫ, кешеләргә травма йәки һаулыҡтың ҡапыл насарланыуына килтергән производство факторҙарын булдырмау ысулдары һәм саралары йыйылмаһы. Х.т. ойоштороу...

ХВОЛЬСОН Даниил Абрамович

ХВОЛЬСОН Даниил Абрамович (21.11.1819, Вильна ҡ. — 23.3.1911, С.-Петербург), шәрҡиәтсе, тарихсы. Император С.-Петербург ФА-ның Көнсығыш телдәр бүлеге мөхбир ағзаһы (1858) һәм почётлы...

ХВОРОВА Ирина Васильевна

ХВОРОВА Ирина Васильевна (21.2. 1913, Красноярск ҡ. — 25.12.2003, Мәскәү), инженер-геолог. Геол.-минералогия ф. д-ры (1952), проф. (1971). РСФСР-ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1980). Б.В. һуғышында...

ХВОРОСТЯНКА, Хәйбулла р-нындағы ауыл

ХВОРОСТЯНКА, Хәйбулла р-нындағы ауыл, Һамар а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т. 35 км һәм Һары т. юл ст. (Ырымбур өлк.) Т.-Көнс. табан 90 км алыҫлыҡта Таналыҡ й. буйында, Таналыҡ һыуһаҡлағысы...

ХВОСТЕНКО Виктор Иванович

ХВОСТЕНКО Виктор Иванович (17.11.1933, Жлобин ҡ. – 21.3.1996, Өфө), физик. Физика­матем. ф. д-ры (1975),проф.(1979). БАССР-ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1982). ЛДУ-ны тамамлағандан һуң (1955) Ленинград...

ХВОСТЕНКО Ольга Григорьевна

ХВОСТЕНКО Ольга Григорьевна (5.7.1946, Өфө), физик. Физика-матем. ф. д-ры (2005). Одесса ун-тын тамамлаған (1971). 1972 й. алып Молекулалар һәм кристалдар физикаһы ин-тында: 1998 й. –...

ХЕДЕРҘАР

ХЕДЕРҘАР (боронғо йәһүдсә — бүлмә), йәһүдтәрҙең дини башланғыс уҡыу йорттары. Яҡынса 13 б. барлыҡҡа килә. 3—5 йәшлек малайҙар ҡабул ителә. Уҡыу түләүле була. Дәрестәр...

ХЕҘМӘТ БАҘАРЫ

ХЕҘМӘТ БАҘАРЫ, эшсе көсө баҙары. Х.б. ситуация хеҙмәткә һорау һәм тәҡдимдең нисбәте м-н билдәләнә, уның һөҙөмтәһендә баҙарҙа эшсе көсөнә тиң хаҡ урынлаша һәм иҡтисадта...

ХЕҘМӘТ БҮЛЕНЕШЕ

ХЕҘМӘТ БҮЛЕНЕШЕ, ижт. хеҙмәт процесында төрлө хеҙмәт эшмәкәрлегенең айырымланыуы. Дөйөм (ижт. производство тармаҡтары б-са: ауыл хужалығы, сәнәғәт һ.б.), шәхси (тармаҡтар...