Список материалов
ВАЛЕНТИН
ВАЛЕНТИН (донъяуи исеме Мищук Тимофей Адамович; 14.10.1940, Брест ҡ.), дин әһеле, Өфө һәм Стәрлетамаҡ епискобы (1976—79). Дини тәғлимәт канд. (1970). Митрополит (2004), архиепископ (1988),...
ВАҠЫФ
ВАҠЫФ, в а ҡ ф (ғәр. туҡталыш), ислам таралған илдәрҙә дин һәм хәйриә өсөн тәғәйенләнгән милек (күсемле һәм күсемһеҙ). Тик табыш килтергән һәм тотонолмай торған милек...
ВАҠЫТЛЫСА БУРЫСЛЫ КРӘҪТИӘНДӘР
ВАҠЫТЛЫСА БУРЫСЛЫ КРӘҪТИӘНДӘР, 1861 й. 19 февр. Положениелар б‑са крепостной бойондороҡлолоҡтан азат ителгән, ләкин түләп алыуға күсерелмәгән крәҫтиәндәр категорияһы...
ВАҠЫТЛЫ СЕБЕР ХӨКҮМӘТЕ
ВАҠЫТЛЫ СЕБЕР ХӨКҮМӘТЕ, 1918 й. 28 ғин. Томск ҡ. Себер өлкә думаһы кәңәшмәһендә ойошторола. Марттан Харбин ҡ. (Ҡытай) урынлаша. Май аҙағында Томскиҙа хөкүмәттең бер нисә...
ВАҠЫТЛЫ МАТБУҒАТ
ВАҠЫТЛЫ МАТБУҒАТ, билдәле бер ваҡыт эсендә, бер баш аҫтында сыҡҡан йәки сығарылған баҫмалар (гәзиттәр, журналдар, бюллетендәр, йыйынтыҡтар һ.б.); иң мөһим киң мәғлүмәт...
ВАҠЫТЛЫ БӨТӘ РӘСӘЙ ХӨКҮМӘТЕ
ВАҠЫТЛЫ БӨТӘ РӘСӘЙ ХӨКҮМӘТЕ, Ө ф ө Д и р е к т о р и я һ ы, 1918 й. 23 сент. Өфө дәүләт кәңәшмәһе ҡабул иткән “Бөтә Рәсәй юғары власын ойоштороу тураһында акт”ҡа ярашлы ойошторола....
ВАҠЫТ-МИҘГЕЛ ЙОЛА ПОЭЗИЯҺЫ
ВАҠЫТ-МИҘГЕЛ ЙОЛА ПОЭЗИЯҺЫ, йола фольклорының үҙенсәлеклебер тармағы. В-м.й.п. нигеҙендә һүҙҙеңарбау көсөнә ышаныу ята (ҡара:Магия), унда хужалыҡ итеүҙә ҡурсалаусы булған...
ВАҠҠОЛАҠ ЯРҒАНАТТАР
ВАҠҠОЛАҠ ЯРҒАНАТТАР (Pipistrellus), ярғанаттар ярым отр. шыма танаулылар ғаиләһенә ҡараған имеҙеүселәр заты. Яҡынса 40 төрө билдәле. Евразияның урта бүлкәтенән алып Көньяҡ...
ВАҠ ҺАЙЫҪҠАНДАР
ВАҠ ҺАЙЫҪҠАНДАР (Laniidae), турғай һымаҡтар отрядына ҡараған ҡоштар ғаиләһе. 12 заты, яҡынса 70 төрө билдәле; Евразияла, Африкала, Төньяҡ Америкала таралған. Башҡортостанда...
ВАҠ ҺАЙЫҪҠАН
ВАҠ ҺАЙЫҪҠАН (Lanius excubitor), һайыҫҡан, ваҡ һайыҫҡандар ғаиләһенә ҡараған ҡош. Евразияла, Төньяҡ Америкала һәм Африкала таралған. Күсәр ҡош, ҡайһы берҙә ҡышлай. Кәүҙә оҙонлоғо...
ВАҠ ТАУИСКҮҘ
ВАҠ ТАУИСКҮҘ (Eudia pavonia), күбәләктәр отрядының тауискүҙҙәр ғаиләһенә ҡараған бөжәк. Евразияла таралған. Ҡанатының ҡоласы 6—8 см (ата күбәләктеке бәләкәйерәк), алғылары...
ВАҠ СЫСҠАНДАР
ВАҠ СЫСҠАНДАР (Sicista), кимереүселәр отрядының ялман сысҡан һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған заты. 14 төрө билдәле. БР-ҙа урман В.с. һәм дала В.с. тереклек итә. Кәүҙә оҙонлоғо 5—7,7 см,...
ВАҠ САРЛАҠ
ВАҠ САРЛАҠ (Sterna albifrons), сәпсәү һымаҡтар отрядының сарлаҡтар ғаиләһенә ҡараған ҡош. Евразияла, Төньяҡ Америкала, Көнбайыш һәм Төньяҡ Африкала таралған. Күсәр ҡош. Кәүҙә...
ВАҠ КҮСТЕРӘ
ВАҠ КҮСТЕРӘ (Bromopsis), ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Башҡортостанда ҡылсыҡһыҙ, Бенекен, яр күстерәһе төрҙәре үҫә. Күп йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ, бейеклеге 50—150 см....
ВАКУУМЛЫ ИОНЛЫ-ПЛАЗМАЛЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР
ВАКУУМЛЫ ИОНЛЫ-ПЛАЗМАЛЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР, төрлө материалдарҙан (металл, быяла, пластмасса һ.б.) яһалған деталдәрҙең өҫкө йөҙөн иондар шәлкемен, төрлө тығыҙлыҡтағы һәм...
ВАКУУМ ҠУЛАЙЛАМАҺЫ
ВАКУУМ ҠУЛАЙЛАМАҺЫ, машиналар эшләүҙә: баҫымы 0,1 Па алып 0,001 Па тиклем булған вакуумды файҙаланып, төрлө технологик процестарҙы башҡарыу өсөн тәғәйенләнгән. Тәғәйенләнеше...
ВАКУЛЬСКИЙ Александр Дмитриевич
ВАКУЛЬСКИЙ Александр Дмитриевич (1.1.1949, БАССР‑ҙың Иглин р‑ны Иглин а.), дирижёр. Ленинград консерваторияһын тамамлаған (1975; Д.Ф.Ерёмин, С.Я.Левин класы). 1969—75 йй. Ленинград...
ВАКУЛЬСКИЙ Александр Васильевич
ВАКУЛЬСКИЙ Александр Васильевич [28.8.1922, БАССР‑ҙың Өфө кантоны Ҡалтыман а. (БР‑ҙың Иглин районы) — 28.7.1990, Измаил ҡ.], лётчик, майор (1945). Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында...
ВАКУЛЕНКО Иван Логгинович
ВАКУЛЕНКО Иван Логгинович [1878 й. ғин., Ырымбур губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Спасский а. (Ырымбур өлк. Һарыҡташ р‑ны) — 3.4.1955, Өфө], биохимик. Мед. ф. д‑ры (1935), проф. (1935). РСФСР‑ҙың...
ВАЙЦЕХОВСКИЙ Евгений Владимирович
ВАЙЦЕХОВСКИЙ Евгений Владимирович (12.5.1986, Кирово-Чепецк ҡ.), спортсы. Ҡаяға менеү спорты б-са Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2004), Рәсәйҙең атҡ. спорт мастеры...
