Список материалов
ТАШТИШӘР
ТАШТИШӘР (Saxifraga), таштишәр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 300‑ҙән ашыу төрө билдәле, башлыса Төньяҡ ярымшарҙың уртаса һәм субарктик бүлкәттәренең таулы райондарында,...
ТАШТИШӘР ҺЫМАҠТАР
ТАШТИШӘР ҺЫМАҠТАР (Saxifragaceae), ике өлөшлөләр ғаиләһе. 30 заты, яҡынса 600 төрө билдәле, башлыса Төньяҡ ярымшарҙың уртаса, поляр һәм субполяр бүлкәттәрендә, ш. уҡ тропиктарҙың...
ТАШТУҒАЙ ТАУҘАРЫ, төбәк
ТАШТУҒАЙ ТАУҘАРЫ, төбәк, тәбиғәт ҡомартҡыһы (2003). Хәйбулла р‑ны Әҙел а. көнсығышҡа табан 3 км алыҫлыҡта Таналыҡ й. уң яры буйында, Башҡортостандың Урал аръяғының көньяҡ‑көнсығыш...
ТАШТУҒАЙ, Хәйбулла р‑нындағы ауыл
ТАШТУҒАЙ, Хәйбулла р‑нындағы ауыл, Таналыҡ а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 40 км һәм Һары т. юл ст. (Ырымбур өлк.) Т.‑Көнс. табан 98 км алыҫлыҡта Таналыҡ й. буйында урынлашҡан....
ТАШТУҘАЯҠ
ТАШТУҘАЯҠ, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. БР‑ҙың Учалы р‑ны Сораман а. киңлегенән Силәбе өлк. сигенә тиклем субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 5,5 км,...
ТАШТУЙ, Әбйәлил р‑нындағы ауыл
ТАШТУЙ, Әбйәлил р‑нындағы ауыл, Йәнгел а/с ҡарай. Район үҙәгенән Көнс. 29 км һәм Магнитогорск т. юл ст. (Силәбе өлк.) К.‑Көнб. табан 38 км алыҫлыҡта Таштуй й. (Йәнгел й. ҡушылдығы)...
ТАШТҮБӘ, Әлшәй р‑нындағы ауыл
ТАШТҮБӘ, Әлшәй р‑нындағы ауыл, Ташлы а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Раевка т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 20 км алыҫлыҡта Ташлы й. (Төйлән й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Халҡы:...
ТАШТЫҠОРЪЯТМАҪ
ТАШТЫҠОРЪЯТМАҪ, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт, Ҡоръятмаҫ һыртының армыты. Әбйәлил р‑ны буйлап Әбйәлил а. киңлегенән Ҡушый а. киңлегенә тиклем субмеридиональ...
ТАЮПОВА Ольга Ивановна
ТАЮПОВА Ольга Ивановна (6.12. 1953, Златоуст ҡ.), тел белгесе. Филол. ф. д‑ры (2006), проф. (2016). БДУ‑ны (1976), В.И.Ленин ис. Мәскәү пед. ин‑ты эргәһендәге Юғары пед. сит тел уҡытыусылары...
ТАЯНОВИЧ Вениамин Игоревич
ТАЯНОВИЧ Вениамин Игоревич (6.4.1967, Өфө), спортсы. Йөҙөү б‑са СССР‑ҙың халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1986), СССР‑ҙың атҡ. спорт мастеры (1992). Урал физик культура ун‑тын...
ТӘБӘНӘК ӘШӘЛСӘ
ТӘБӘНӘК ӘШӘЛСӘ (Herminium), әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 30 төрө билдәле, Евразияла таралған. Башҡортостанда бүлбеле Т.ә. үҫә. Яңғыҙ, шар һымаҡ йәки...
ТӘБИҒӘТ ЗОНАЛАРЫ
ТӘБИҒӘТ ЗОНАЛАРЫ, ф и з и к - г е о г р а ф и к з о н а л а р, л а н д ш а ф т з о н а л а р ы, Ерҙең геогр. ҡабығындағы ҙур бүлексәләр, тәбиғәт‑климат ҡанундарына буйһонған...
ТӘБИҒӘТ ҠОМАРТҠЫЛАРЫ
ТӘБИҒӘТ ҠОМАРТҠЫЛАРЫ, һирәк осрай торған, алмаштырыу мөмкин булмаған, экология, фән, мәҙәниәт һәм эстетика яғынан ҡиммәтле булған тәбиғәт комплекстарын һәм уларҙың...
ТӘБИҒӘТ РЕСУРСТАРЫ
ТӘБИҒӘТ РЕСУРСТАРЫ, т ә б и ғ и р е с у р с т а р, кешелек йәшәйешенең тәбиғәт шарттары һәм тирә‑яҡ мөхит компоненттары йыйылмаһының бер өлөшө, йәмғиәттең матди һәм мәҙәни...
ТӘБИҒӘТТЕ ФАЙҘАЛАНЫУ
ТӘБИҒӘТТЕ ФАЙҘАЛАНЫУ, тәбиғәт ресурстарын файҙаланыу юлы м‑н кешелек ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән эшмәкәрлек өлкәһе. Маҡсаты б‑са сәнәғәтле, а.х., рекреацион...
ТӘБИҒИ БЕРЛӘШМӘЛӘР ХИМИЯҺЫ
ТӘБИҒИ БЕРЛӘШМӘЛӘР ХИМИЯҺЫ, үҫемлек, хайуан һәм микроб күҙәнәктәренән бүленеп алынған органик берләшмәләрҙе (башлыса ҡатмарлы структуралы) өйрәнгән фән. Биохимия,...
ТӘБИҒИ ГАЗДАР
ТӘБИҒИ ГАЗДАР, ер ҡабығының ултырма ҡапламаһында осраған метан рәте углеводородтарының һәм углеводород булмаған берләшмәләренең тәбиғи янар ҡатнашмаһы. Тау тоҡомдарында...
ТӘБИҒИ КАУЧУК
ТӘБИҒИ КАУЧУК, (C5H8)n составлы юғары молекулалы углеводород, изопрендың полимеры булараҡ ҡарала. Каучуклы үҫемлектәрҙең (башлыса бразилия гевеяһы) һөт һымаҡ һутында...
ТӘБИҒИ КИСЛОТАЛАР
ТӘБИҒИ КИСЛОТАЛАР, үҫемлектәрҙә булған органик кислоталар. Т.к. алифатик (туйындырылған һәм туйындырылмаған) һәм ароматик (гидроароматик һәм феноллы) рәтендәге органик...
ТӘБИҒИ МАЛ АҘЫҒЫ ЕРҘӘРЕ
ТӘБИҒИ МАЛ АҘЫҒЫ ЕРҘӘРЕ, тәбиғи үҫемлектәр япмаһы булған мал аҙығы ерҙәре (сабынлыҡтар һәм көтөүлектәр). Башҡортостанда Т.м.а.е. майҙаны 3,4 млн га ашыу тәшкил итә, шуларҙан...
