Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ТАЛЬК

ТАЛЬК, ҡатлаулы силикаттар ярым класы минералы, Mg3[Si4O10](OH)2. Тимерш. уҡ формала тулыһынса магнийҙы алмаштыра. Составына никель, хром ҡушылмалары инә. Кристалдары пластинка...

ТАМБОВЦЕВ Василий

ТАМБОВЦЕВ Василий (?—1778, Наурск ҡәлғәһе, Төньяҡ Кавказ), Яйыҡ казак ғәскәренән Уложенный комиссия депутаты. Яйыҡ казагы. Комиссияла крәҫтиән һәм казактарҙың сауҙагәрҙәр...

ТАМБОВЦЕВ Иван

ТАМБОВЦЕВ (Анкудинов) Иван (? — 1772 й. ғин., Ырымбур губ. Яйыҡ ҡаласығы), Яйыҡ казак ғәскәренән Уложенный комиссия депутаты. Яйыҡ казагы. Комиссияла крәҫтиән һәм казактарҙың...

ТАМҒА

ТАМҒА, ҡайһы ырыуға ҡарауҙы йәки нимәгәлер эйә булыуҙы аңлатҡан билдә. Бер йәки бер нисә һыҙыҡҡа ҡарата симметриялы геом. һүрәттән ғибәрәт. Көньяҡ Уралда тәүге Т. бронза...

ТАМОЖНЯ

ТАМОЖНЯ, сик аша йөк (ш. иҫ. багаж һәм почта м‑н ебәрелгән әйберҙәр) үткәреүҙе контролдә тотҡан, таможня пошлиналары һәм йыйымдары түләткән дәүләт учреждениеһы. Т. диңгеҙ...

ТАМЪЯН

ТАМЪЯН, башҡ. ҡәбиләһе. Ырыу составы: бәшәй, ҡуян, мөлөт, мәсәғүт, тамъян. Тамғалары: . Этник яҡтан Алтай һәм Үҙәк Азияның монгол ҡәбиләләренә барып тоташа. Б.э. 1‑се мең...

ТАМЪЯН-ҠАТАЙ КАНТОНЫ

ТАМЪЯН-ҠАТАЙ КАНТОНЫ, 1919 й. 20 мартында АСБР составында барлыҡҡа килә. Кантонға Верхнеурал һәм Троицк өйәҙҙәренең 17 улусы инә. 1917 й. ойошторолған авт. Башҡортостандың...

ТАМЪЯН-ТАЙМАҪ, Миәкә р‑нындағы ауыл

ТАМЪЯН-ТАЙМАҪ, Миәкә р‑нындағы ауыл, Боғҙан а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 23 км һәм Аксёнов т. юл ст. К. табан 43 км алыҫлыҡта Сирәш й. (Дим й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....

ТАМЪЯН, Мәләүез р‑нындағы ауыл

ТАМЪЯН, Мәләүез р‑нындағы ауыл, Мәләүез а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Мәләүез т. юл ст. К. табан 5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1939 й. — 97 кеше; 1959 — 117; 1989 — 118; 2002 — 223;...

ТАМЪЯН, Саҡмағош р‑нындағы ауыл

ТАМЪЯН, Саҡмағош р‑нындағы ауыл, Яңы Ҡото а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 13 км һәм Бүздәк т. юл ст. Т. табан 80 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 951 кеше; 1920 — 1221;...

ТАМЫРАҘЫҠТАР

ТАМЫРАҘЫҠТАР, 1) төп тамырҙың һәм (йәки) ер аҫты һабағының үҫеп китеүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән ҡайһы бер культуралы үҫемлектәрҙең көслө, һутлы ер аҫты ағзалары....

ТАМЫРҺАБАҠЛЫ ҠЫЙ ҮЛӘНДӘРЕ

ТАМЫРҺАБАҠЛЫ ҠЫЙ ҮЛӘНДӘРЕ, башлыса вегетатив юл м‑н ер аҫты үренделәре (тамырһабаҡтары) ярҙамында үрсеүсе күп йыллыҡ үләндәр. Т.ҡ.ү. баҫыу бөтнөгө, баҫыу ҡырҡбыуыны,...

ТАНАЛЫҠ ҺЫУҺАҠЛАҒЫСЫ

ТАНАЛЫҠ ҺЫУҺАҠЛАҒЫСЫ, Таналыҡ йылғаһында. Плотинаның һыу ағыҙыу ҡапҡаһы Хәйбулла р‑ны Хворостянка а. эргәһендә йылға тамағынан 124 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Гидроузел...

ТАНАЛЫҠ-БАЙМАҠ ЗАВОДЫ

ТАНАЛЫҠ-БАЙМАҠ ЗАВОДЫ, 1912 й. Орск өйәҙенең 1—3‑сө Бөрйән улустары башҡорттарынан ҡуртымға алынған ерҙәрҙә Таналыҡ й. буйында Көньяҡ Урал тау сәнәғәте АЙ тарафынан...

ТАНАЛЫҠ-БАЙМАҠ ЗАВОДЫ

ТАНАЛЫҠ-БАЙМАҠ ЗАВОДЫ, 1912 й. Орск өйәҙенең 1—3‑сө Бөрйән улустары башҡорттарынан ҡуртымға алынған ерҙәрҙә Таналыҡ й. буйында Көньяҡ Урал тау сәнәғәте АЙ тарафынан...

ТАНАЛЫҠ‑БАЙМАҠ АЛТЫН ПРИИСКЫЛАРЫ

ТАНАЛЫҠ‑БАЙМАҠ  АЛТЫН ПРИИСКЫЛАРЫ, Ирәндек һыртынан көнбайышҡа табан Таналыҡ һәм Оло Урғаҙа йй. басс., Орск өйәҙе Бөрйән улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә урынлашҡан....

ТАНАЛЫҠ, археологик ҡомартҡыһы

ТАНАЛЫҠ, бронза быуаты археологик ҡомартҡыһы. Б.э.т. 15—14 бб. ҡарай. Хәйбулла р‑ны Хворостянка а. төньяҡ- көнсығышҡа табан 1,5 км алыҫлыҡта Таналыҡ й. һул ярындағы төп ҡалҡыулыҡ...

ТАНАЛЫҠ, йылға

ТАНАЛЫҠ, йылға, Урал й. уң ҡушылдығы. Талҡаҫ күленән көньяҡҡа табан 2,5 км алыҫлыҡта Ирәндек һыртының көнбайыш битләүҙәрендә башлана. БР‑ҙың Баймаҡ, Хәйбулла р‑ндары...

ТАНЕЕВКА, Стәрлетамаҡ р‑нындағы ауыл

ТАНЕЕВКА, Стәрлетамаҡ р‑нындағы ауыл, Краснояр а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 12 км һәм Косяковка т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 1,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. —...

ТАНК КОЛОННАЛАРЫ

ТАНК КОЛОННАЛАРЫ, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында халыҡтың ирекле аҡсалата взностарына төҙөлгән һәм һуғыштағы ғәскәрҙәргә тапшырылған хәрби техника. 1941 й. нояб. Революция...