Список материалов
СУХОВ Иван Степанович
СУХОВ Иван Степанович (19.9.1907, Ырымбур губ. Верхнеурал өйәҙе Белорет заводы а., хәҙ. Белорет ҡ., – 13.10.1976, Мәскәү), лётчик, полк. (1938). Советтар Союзы Геройы (1939). 1938 й. Хәсән...
СУХОМЛИНОВ Николай Александрович
СУХОМЛИНОВ Николай Александрович (27.7.1850, Волынск губ. – ?), дәүләт эшмәкәре. Кавалериянан ген. (1916). Дворяндарҙан. 1877–78 йй. рус‑төрөк һуғышында ҡатнашыусы. 1‑се С.‑Петербург...
СУХОПОЛЬ, Архангел р‑нындағы ауыл
СУХОПОЛЬ, Архангел р‑нындағы ауыл, Инйәр а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 21 км һәм Приуралье т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 26 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. – 229 кеше;...
СУХОРЕЧКА, Бишбүләк р‑нындағы ауыл
СУХОРЕЧКА, Бишбүләк р‑нындағы ауыл, Сухоречка а/с үҙәге. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 30 км һәм Приют т. юл ст. К. табан 27 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. – 286 кеше; 1920 –...
СУХОРУКОВ Алексей Яковлевич
СУХОРУКОВ Алексей Яковлевич (20.7.1916, Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Преображеновка а. (БР‑ҙың Стәрлетамаҡ районы) — 20.2.1973, Салауат ҡ.), майор. Советтар Союзы Геройы...
СУХОРУКОВ Алексей Яковлевич
СУХОРУКОВ Алексей Яковлевич (20.7.1916, Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Преображеновка а. (БР‑ҙың Стәрлетамаҡ районы) — 20.2.1973, Салауат ҡ.), майор. Советтар Союзы Геройы...
СУХТЕЛЕН Павел Петрович
СУХТЕЛЕН Павел Петрович (23.8. 1788, С.‑Петербург – 20.3.1833, Ырымбур ҡ.), граф, дәүләт һәм хәрби эшмәкәр. Баш штаб эргәһендәге Хәрби акад. почётлы ағзаһы (1832). Ген.‑лейтенант...
СУШКИН Пётр Петрович
СУШКИН Пётр Петрович (27.2.1868, Тула ҡ. — 17.9.1928, Кисловодск ҡ.), зоолог, орнитолог. СССР ФА академигы (1923), биология фәндәре докторы (1914), профессор (1901). Фәнни эшмәкәрлеге...
СУШКО Борис Константинович
СУШКО Борис Константинович (20.6.1947, Өфө), физик. Техник ф. д‑ры (2009). СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1987). БДУ‑ны тамамлаған (1975). 1965 й. алып ӨПЭЗ‑дә, 1973 й. башлап БДУ‑ла (1979 й. башлап...
СҮКЕҮ
СҮКЕҮ, металдарҙы баҫым ярҙамында эшкәртеүҙең бер төрө. Сүкегәндә ҡыҙҙырылған әҙерләмәгә инструмент м‑н күп тапҡыр һуғалар, һөҙөмтәлә ул кәрәкле форма һәм үлсәмдәрҙе...
СҮКЕҮ‑ШТАМПЛАУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ
СҮКЕҮ‑ШТАМПЛАУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ, әҙерләмәнең локаль күләмен бүлгеләп, материалдарҙы пластик деформация иҫәбенә формалаштырыу. С.‑ш.т. материалдарҙың тышҡы көстәр...
СҮЛТЕ, Илеш р‑нындағы ауыл
СҮЛТЕ, Илеш р‑нындағы ауыл, Сүлте а/с үҙәге. Район үҙәгенән К. 20 км һәм Бүздәк т. юл ст. Т. табан 90 км алыҫлыҡта Баҙы й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. – 569 кеше; 1920 – 714;...
СҮЛТӨП, Кушнаренко р‑нындағы ауыл
СҮЛТӨП, Б а й к а л, Кушнаренко р‑нындағы ауыл, Иҫке Ҡормаш а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 24 км һәм Өфө т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 82 км алыҫлыҡта Кәрәкә й. (Ҡармасан й. ҡушылдығы)...
СҮПРӘБӘШМӘГЕ
СҮПРӘ БӘШМӘГЕ, аскомицеттар, базидиомицеттар һәм дейтеромицеттар класына ҡараған, типик мицелийы булмаған бер күҙәнәкле бәшмәктәрҙең йыйылма төркөмө. Яҡынса 500 төрө...
СҮСЛЕ ҮҪЕМЛЕКТӘР
СҮСЛЕ ҮҪЕМЛЕКТӘР, механик туҡымаларында бик күп сүстәр йәки емештәрендә һәм орлоҡтарында оҙон төксәләр булған үҫемлектәр. С.ү. туҡыу сәнәғәтендә еп һәм туҡымалар (оҙон...
СҮСЛЕ-ОПТИК ЭЛЕМТӘ ЛИНИЯҺЫ
СҮСЛЕ‑ОПТИК ЭЛЕМТӘ ЛИНИЯҺЫ, мәғлүмәт сигналдары кварцлы сүс яҡтылыҡ йөрөткөстәр (оптик сүстәр) буйлап тапшырылған оптик элемтә линиялары. Элемтә системаларында,...
СФАЛЕРИТ, минерал
СФАЛЕРИТ (гр. sphaleros – ялған), я л ғ а н ц и н к, сульфидтар класы минералы, ZnS. Составына тимер (26%‑ҡа тиклем), марганец, кадмий, галлий, индий, көмөштөң һ.б. изоморф ҡушылмалары...
СХЕНУС
СХЕНУС (Schoenus), күрән һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 80‑дән ашыу төрө билдәле, Ер шарының уртаса һәм тропик бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда тутыҡ С....
СЦЕНОГРАФИЯ
СЦЕНОГРАФИЯ, т е а т р ‑ д е к о р а ц и я с ә н ғ ә т е, декорациялар, костюмдар, яҡтылыҡ, постановка техникаһы ярҙамында спектакль образын тыуҙырыу сәнғәте. С. формалашыуы...
СЧЁТЧИКТАР
СЧЁТЧИКТАР, һ а н а ғ ы с т а р, шыйыҡлыҡ, газ, электр һәм йылылыҡ энергияһы сығымдарын (тотоноуҙы) үлсәү приборҙары. С. тип ш. уҡ төрлө өлөшсәләрҙе теркәү, скважиналарға...
