Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ҠАҘ ӨМӘҺЕ

ҠАҘ ӨМӘҺЕ, башҡорттарҙа ҡаҙ, һирәкләп өйрәк һуйғанда үҙ-ара ярҙам итеү йолаһы (ҡара: Өмә). Көҙ-ҡыш мәлендә, ҡар ятыу м‑н үткәрелгән. Ҡ.ө. ҡыҙҙар һәм йәш ҡатындар (ғәҙәттә,...

ҠАҘ ЙЫУАҺЫ

ҠАҘ ЙЫУАҺЫ (Gagea), ләлә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 70 төрө билдәле, Евразияның, Төньяҡ Африканың уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда 6 төрө...

ҠАДИРОВА Нәзифә Жәүәт ҡыҙы

ҠАДИРОВА Нәзифә (Нәсифә) Жәүәт ҡыҙы (13.4.1954, БАССР‑ҙың Учалы р‑ны Ахун а.), йырсы. РФ‑тың атҡ. (2005), БАССР‑ҙың халыҡ (1987) һәм атҡ. (1982), ТР‑ҙың атҡ. (1996) артисы. 1971 й. алып Башҡ....

ҠАДИРОВ Урал Ғаян улы

ҠАДИРОВ Урал Ғаян улы (10.3.1929, БАССР‑ҙың Йылайыр кантоны Иҙәш‑Бикбирҙе а., хәҙ. БР‑ҙың Ейәнсура р‑ны Иҙәш а., — 19.6.2017, Өфө), ветеринар врач, патологоанатом. Ветеринария ф....

ҠАДИРОВ Рафаэль Рәшит улы

ҠАДИРОВ Рафаэль Рәшит улы (2.9.1957, БАССР‑ҙың Ғафури районы Туғай а.), рәссам. РФ-тың (2020) һәм БР‑ҙың (2009) атҡаҙанған рәссамы. Рәссамдар союзы ағзаһы (1991). БДПИ‑ны тамамлағандан...

ҠАДИРОВ Нурлығаян Хафиз улы

ҠАДИРОВ Нурлығаян Хафиз улы [1.7.1894, Өфө губ. Бөрө өйәҙе (БР‑ҙың Кушнаренко р‑ны) — 19.7.1956, БАССР‑ҙың Ейәнсура р‑ны Әбүләйес а.], педагог. РСФСР мәктәбенең атҡ. уҡытыусыһы...

ҠАДИРОВ Имам‑Ғәли Ғәлим улы

ҠАДИРОВ Имам‑Ғәли Ғәлим улы (24.3.1898, Өфө губ. Бәләбәй өйәҙе Ҡарамалытамаҡ а., хәҙ. БР‑ҙың Бүздәк р‑ны Ҡартамаҡ а., — 2.5.1969, Өфө), хирург. Мед. ф. д‑ры һәм проф. (1940). БАССР‑ҙың...

ҠАДИРОВ Ғабдрахман Фәйзрахман улы

ҠАДИРОВ Ғабдрахман (Ғаптрахман) Фәйзрахман улы (27.1.1941, Шатура ҡ. — 31.7.1993, Сочи ҡ., Өфөлә ерләнгән), спортсы. Мотоспорт б‑са СССР‑ҙың атҡ. спорт мастеры (1965), халыҡ‑ара...

ҠАДИРОВ Ғ. ИСЕМЕНДӘГЕ ТЕХНИК СПОРТ ТӨРҘӘРЕ ҮҘӘГЕ

ҠАДИРОВ Ғ. ИСЕМЕНДӘГЕ ТЕХНИК СПОРТ ТӨРҘӘРЕ ҮҘӘГЕ, автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошма. Өфөлә урынлашҡан. 2000 й. “Төҙөүсе” стадионы базаһында Ғ.Ф. Ҡадиров ис. спорт...

ҠАДИРИ Закир Хәлим улы

ҠАДИРИ (Ҡадиров) Закир Хәлим улы (1878, Һамар губ. Ставрополь өйәҙе Абдулла а. – 22.10.1954, Төркиә), йәмәғәт эшмәкәре, педагог. Мәҙрәсәлә (Бохара ҡ.), Әл‑Әзһәр ун‑тында (Ҡаһирә)...

ҠАДИР ҒӘЛИ

ҠАДИР ҒӘЛИ, Ҡадир ‑ Ғәлибәк Жалайырлы (16 б. уртаһы – 17 б. башы), яҙыусы. Жалайыр ҡәбиләһенән. 16 б. 70—80-се йй. Себер ханлығында карачибәк булған. Ермакка ҡаршы һуғышҡан....

ҠАҒЫ, йылға

ҠАҒЫ, йылға, Ағиҙел й. һул ҡушылдығы. Уралтау һыртының Ҡағыташ тауынан төньяҡ‑көнсығышҡа табан 3 км алыҫлыҡта башлана. Белорет, Әбйәлил, Бөрйән р‑ндары буйлап төньяҡ‑көнсығыштан...

ҠАҒЫ, Белорет р‑нындағы ауыл

ҠАҒЫ, Белорет р‑нындағы ауыл, Ҡағы а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнб. табан 77 км һәм Белорет т. юл ст. 70 км алыҫлыҡта Ҡағы й. тамағында урынлашҡан. Халҡы: 1900 й. — 5190 кеше;...

ҠАҒЫ ЗАВОДЫ

ҠАҒЫ ЗАВОДЫ, 1769 й. Нуғай даруғаһы Тамъян һәм Түңгәүер улустары башҡорттарынан һатып (бер өлөшө ҡуртымға) алынған ерҙәрҙә Ҡағы й. буйында Е.Н.Демидов (ҡара: Демидовтар)...

ҠАБЫРСАҠТАР

ҠАБЫРСАҠТАР, пластинка айғолаҡлы моллюскылар (Bivalvia), моллюскылар класы. Яҡынса 20 мең төрө билдәле, Донъя океанында, бер аҙ тоҙло һәм сөсө һыуҙа киң таралған. БР‑ҙа 40‑тан...

ҠАБЫҠҠЫУЫШ, Стәрлебаш р‑нындағы ауыл

ҠАБЫҠҠЫУЫШ, Стәрлебаш р‑нындағы ауыл, Ҡабыҡҡыуыш а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 25 км һәм Стәрлетамаҡ т. юл ст. К.‑Көнб. табан 72 км алыҫлыҡта Күндерәк й. буйында...

ҠАБЫҠ ҠУҢЫҘҘАРЫ

  ҠАБЫҠ ҠУҢЫҘҘАРЫ, сколитидтар (Scolytidae), ҡаты ҡанатлылар отрядына ҡараған бөжәктәр ғаиләһе. Яҡынса 6000 төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. БР‑ҙа 25‑кә яҡын төрө бар:...

ҠАБЫҘЫУ СИСТЕМАҺЫ

ҠАБЫҘЫУ СИСТЕМАҺЫ, төрлө типтағы һәм тәғәйенләнештәге двигателдәрҙә яныусы ҡатышмаларҙың тоҡаныуын тәьмин итеүсе ҡоролма. Ҡабыҙыу агрегатынан һәм шәмдән тора. Яныусы...

ҠАБАРЫНҠЫЛЫҠ АНАЛИЗЫ

ҠАБАРЫНҠЫЛЫҠ АНАЛИЗЫ, математиканың ҡабарынҡылыҡ күмәклектәре һәм ҡабарынҡылыҡ функциялары үҙенсәлектәрен өйрәнеүсе бүлеге. Математик анализдың һәм геометрияның...

ҠАБАН

ҠАБАН, ҡырсусҡаһы, ҡырағай сусҡа (Sus scrofa), ҡуш тояҡлылар отрядының сусҡалар ғаиләһенә ҡараған имеҙеүсе. Евразияла, Төньяҡ Африкала таралған. Кәүҙә оҙонлоғо 190 см тиклем,...