Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ҠАРМЫШ, юрматы ырыуы башлыҡтарының береһе

ҠАРМЫШ, Ҡ а р м ы ш б а б а, юрматы ырыуы башлыҡтарының береһе, Ҡарамышевтарҙың нәҫел башы. “Юрматы ырыуы шәжәрәһе” ндә яҙылыуынса, Тәтегәс бей һ.б. м‑н бергә юрматыларҙың...

ҠАРСЫҒАЛАР

ҠАРСЫҒАЛАР (Accipiter), ыласын һымаҡтар отрядына ҡараған ҡоштар заты. Яҡынса 40 төрө билдәле, Арктика һәм Антарктиканан башҡа бөтә Ер шарында таралған. БР‑ҙа 3 төрө осрай....

ҠАРТАМАҠ, Бүздәк р‑нындағы ауыл

ҠАРТАМАҠ, Бүздәк р‑нындағы ауыл, Таулар а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Бүздәк т. юл ст. Т. табан 40 км алыҫлыҡта Иҙәш й. (Сәрмәсән й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Халҡы:...

ҠАРТКИҪӘК, Асҡын р‑нындағы ауыл

ҠАРТКИҪӘК, Асҡын р‑нындағы ауыл, Ҡарткиҫәк а/с үҙәге. Район үҙәгенән К. 28 км һәм Көйәҙе т. юл ст. (Пермь крайы) К.‑Көнс. табан 135 км алыҫлыҡта Асҡыш й. (Өфө й. басс.) буйында...

ҠАРУТ ҺЫМАҠТАР

ҠАРУТ ҺЫМАҠТАР (Dipsacaceae), ике өлөшлөләр ғаиләһе. 10 заты, яҡынса 300 төрө билдәле, башлыса Урта Диңгеҙ буйында һәм Көнбайыш, һирәгерәк Көнсығыш Азияла, Көнсығыш Европала...

ҠАРҺАҠ

ҠАРҺАҠ(Euphrasia), һаҫығүлән һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәр заты. Яҡынса 150 төрө билдәле, ике ярымшарҙың да тропик булмаған бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда...

ҠАРШЫН, башҡ. ҡәбиләһе

ҠАРШЫН, башҡ. ҡәбиләһе. Ырыу составы: ҡәҙрәй‑Ҡ., ҡарға‑Ҡ., сатлыған‑Ҡ. Тамғалары — . Этник яҡтан Алтай һәм Үҙәк Азия төрки ҡәбиләләргә барып тоташа. “Ҡаршын” этнонимы...

ҠАРЫЙ, Краснокама р‑нындағы ауыл

ҠАРЫЙ, Краснокама р‑нындағы ауыл, Ҡарый а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 20 км һәм Нефтекама т. юл ст. К.‑Көнс. табан 13 км алыҫлыҡта Ҡайынлыҡ й. (Кама й. ҡушылдығы) буйында...

ҠАРЫМТА

ҠАРЫМТА, төрки һәм монгол халыҡтарында ғаилә йәки ырыу ағзаһын үлтергән осраҡта ҡанлы үс алыуға юл ҡуйған йола хоҡуғы нормаһы. Шулай уҡ урланған ҡыҙ, ҡыуып алып кителгән...

ҠАРЫШЛАҠ КҮБӘЛӘКТӘР

ҠАРЫШЛАҠ КҮБӘЛӘКТӘР (Geometridae), күбәләктәр ғаиләһе. Яҡынса 25 мең төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. Башҡортостанда Ҡ.к. 500‑ҙән ашыу төрө (йәшел, крыжовник, слива һ.б.)...

ҠАСАБАЙ МӘМЕРЙӘҺЕ

ҠАСАБАЙ МӘМЕРЙӘҺЕ. Ҡотоҡ төбәгендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, өҫкө девон һәм аҫҡы карбон эзбизташтарынан барлыҡҡа килгән. Төньяҡ‑көнсығыш йүнәлештәге ауыш коридорҙан...

ҠАСАҠТАР

ҠАСАҠТАР, раса, гражданлыҡ, милләт, дин, ниндәй ҙә булһа соц. төркөмгә ҡарау йәки сәйәси инаныуҙар билдәләре б‑са эҙәрлекләнеү ҡорбанына әйләнеү хәүефе арҡаһында гражданы...

ҠАСИДӘ

ҠАСИДӘ (ғәр.), Яҡын һәм Урта Көнсығыш, Көньяҡ‑Көнбайыш Азия халыҡтары шиғриәтенең моноримик жанры. Маҡтау рәүешендә яҙыла; ш. уҡ сатирик, элегик һәм дини Ҡ. була. 20—200 бәйеттән...

ҠАСИМ ЯРУСЫ

ҠАСИМ ЯРУСЫ (Рязань өлкәһе Ҡасим ҡ. исеменән), карбондың өҫкө бүлегенең аҫҡы бүлексәһе. Мәскәү ярусы һәм гжель ярусы араһында урынлашҡан. Б.М.Даньшин тарафынан айырып...

ҠАСИМ, ауыл, Өфө эсендә

ҠАСИМ, ауыл, 1988 й. алып Өфө эсендә. Ауылға яҡынса 1600 й. сит ил кешеләре Ҡасимовтарҙың (ҡара: Яңы суҡындырылған һәм сит ил кешеләре исемлегенә ингән хеҙмәтле кешеләр)...

ҠАСИМ, Бишбүләк р‑нындағы ауыл

ҠАСИМ, Бишбүләк р‑нындағы ауыл, Ҡыңғыр‑Мәнәүез а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 19 км һәм Аксёнов т. юл ст. К.‑Көнб. табан 36 км алыҫлыҡта Баҙлыҡ й. (Мәнәүез й. ҡушылдығы)...

ҠАСИМОВ Ғәзим Ҡасим улы

ҠАСИМОВ Ғәзим Ҡасим улы (1891, Өфө губ. Бәләбәй өйәҙе Бикташ а., хәҙ. БР‑ҙың Бишбүләк р‑ны Яңы Бикташ а., – 19.8.1937), дәүләт эшмәкәре. 1917 й. алып һул эсерҙар партияһы, 1919 й. —...

ҠАСИМОВ Рафаил Ғәбделхәй улы

ҠАСИМОВ Рафаил Ғабдулхай улы (2.7.1947, Слупск ҡ., Польша), композитор. БР‑ҙың атҡ. сәнғәт эшмәкәре (1993). Композиторҙар союзы ағзаһы (1983). Ҡазан консерваторияһында уҡыған...

ҠАСИМОВ Рәйес Шәйәхмәт улы

ҠАСИМОВ Рәйес Шәйәхмәт улы (15.1.1936, БАССР‑ҙың Ҡырмыҫҡалы р‑ны Ҡырмыҫҡалы а. – 18.7.2012, Өфө), журналист. БАССР‑ҙың атҡ. мәҙәниәт хеҙм‑ре (1991). Журналистар союзы ағзаһы...

ҠАСИМОВ Салауат Фитрат улы

ҠАСИМОВ Салауат Фитрат улы (19.12.1934, Белорет ҡ. — 21.11.2018, Өфө), тарихсы. Тарих ф. д‑ры (1995), проф (1998). БР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1998). БДУ‑ны тамамлағандан һуң (1962) 1964 й. тиклем...