Список материалов
НОВИКОВ Валентин Аполлонович
НОВИКОВ Валентин Аполлонович (1837—1880, Өфө), тыуған яҡты өйрәнеүсе. Новиковтар нәҫеленән. 1861 й. Өфө өйәҙенең мировой аралашсыһы, 1862 й. алып Өфө өйәҙе һәм Златоуст өйәҙе...
НОВИКОВ Александр Григорьевич
НОВИКОВ Александр Григорьевич (11.10.1915, Өфө губ. Златоуст өйәҙе Ярославский а., хәҙ. БР‑ҙың Дыуан р‑ны Ярославка а., — 31.7.2002, Златоуст ҡ.), Соц. Хеҙмәт Геройы (1958). 1932—36 йй....
НОВЕЛЛА, сәсмә әҫәр жанры
НОВЕЛЛА (итал. novella – яңылыҡ), күләме б‑са хикәйәгә тиң, әммә унан йыш ҡына ғәҙәти булмаған сюжеты, композицияһының ыҡсым булыуы һәм тасуирлауға иғтибар бирелмәүе, финалының...
НОВАЯ БУРМА
НОВАЯ БУРМА (Яңы Борма), деревня в составе Аскинского сельсовета. Расположена на реке Тюй, в 8 км к северо-востоку от райцентра и в 122 км к юго-востоку от железнодорожной...
НИЯЗҒОЛ, Ейәнсура р‑нындағы ауыл
НИЯЗҒОЛ, Ҡ у й т а п ҡ а н, Ейәнсура р‑нындағы ауыл, Абҙан а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнс. 50 км һәм Һарыҡташ т. юл ст. (Ырымбур өлк.) Т.‑Көнс. табан 41 км алыҫлыҡта Әселе...
НИЯЗҒОЛ, Әбйәлил р‑нындағы ауыл
НИЯЗҒОЛ, Әбйәлил р‑нындағы ауыл, Ташбулат а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнс. 56 км һәм Ташбулат т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 10 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1900 й. — 235 кеше;...
НИЯЗБАЕВ Ғәбделрәүеф Хәким улы
НИЯЗБАЕВ Ғәбделрәүеф Хәким улы [1884, Ырымбур губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Сәйет посады, хәҙ. Ырымбур өлк. Һаҡмар р‑ны Татар Ҡарғалыһы а., – 18.4.1920, АСБР‑ҙың Ҡыпсаҡ‑Ете ырыу кантоны...
НИЧКОВ Андрей Александрович
НИЧКОВ Андрей Александрович (6.12.1961, Первоуральск ҡ.), журналист. Журналистар союзы ағзаһы (1996). Урал дәүләт ун‑тын (Свердловск ҡ., 1984) тамамлаған. 1993 й. башлап “Известия...
НИФОНТ
НИФОНТ (донъяуи исеме Сапожков Александр Андреевич; 3.8.1882 – 7.10.1951, Житомир ҡ.), дин әһеле, Өфө һәм Башҡортостан епискобы (1948—50). Дини тәғлимәт канд. (1906). Монахлыҡ ҡабул...
НИФАНТОВ Иван Перфирьевич
НИФАНТОВ Иван Перфирьевич (27.10.1904, Пермь губ. Түб. Тюлька а. — 25.3.1991, Октябрьский ҡ.), хужалыҡ эшмәкәре. БАССР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1969). Әзербайжан нефть сәнәғәт акад. тамамлаған...
НИТРОФИЛЬ ҮҪЕМЛЕКТӘР
НИТРОФИЛЬ ҮҪЕМЛЕКТӘР, нитраттарға бай булған тупраҡта үҫкән үҫемлектәр. Бер (алабута, ҡара алабута һ.б.) йәки күп (кесерткән, сөйәл үләне һ.б.) йыллыҡ үлән, һирәгерәк ҡыуаҡ...
НИТРО‑ ҺӘМ НИТРОЗОБЕРЛӘШМӘЛӘР
НИТРО‑ ҺӘМ НИТРОЗОБЕРЛӘШМӘЛӘР, молекулаһында углерод атомы м‑н бәйләнгән бер йәки бер нисә нитро‑ йәки нитрозотөркөм булған органик берләшмәләр. Нитроалкандар...
НИТРИФИКАЦИЯ
НИТРИФИКАЦИЯ (гр. niј tron — селитра, сода һәм лат. facio — эшләйем), аммонийлы берләшмәләрҙең нитрификатор-бактериялар ярҙамында нитраттарға тиклем биол. окисланыу процесы....
НИТРАТЛАШТЫРЫУ
НИТРАТЛАШТЫРЫУ, органик берләшмәләр молекулаларына нитратлаштырыу агенттары ҡулланып NO2 нитротөркөмөн индереү. Тура Н. (водород атомын алмаштырыу), нитротөркөмдә...
НИМЕСЛӘР, Нуриман р‑нындағы ауыл
НИМЕСЛӘР, Нуриман р‑нындағы ауыл, Яңы Күл а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 18 км һәм Иглин т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 33 км алыҫлыҡта Ҙуркүл (Ҡариҙел й. басс.) буйында урынлашҡан....
НИМВИЦКИЙ Борис Николаевич
НИМВИЦКИЙ Борис Николаевич (26.11.1885, Эстляндия губ. Вяземберг ҡ. — 25.5.1969, Мәскәү), совет партия- дәүләт эшмәкәре. Дворяндарҙан. 1903 й. алып РСДРП ағзаһы. Өфө, Ҡазан, Петроградта...
НИКУЛИЧЕВА Валентина Ивановна
НИКУЛИЧЕВА Валентина Ивановна (6.9.1936, Киселёвск ҡ.), терапевт. Мед. ф. д‑ры (1986), проф. (1987). БР‑ҙың атҡ. табибы (1992). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1961) 1964 й. тиклем Иглин үҙәк...
НИКОНОВ Владимир Иванович
НИКОНОВ Владимир Иванович (21.6.1945, БАССР‑ҙың Әлшәй р‑ны Аксёнов станцияһы ҡсб), селекционер. А.х. ф. канд. (1983). БССР‑ҙың атҡ. а.х. хеҙм‑ре (1992). БАХИ‑ны тамамлаған (1969)....
НИКОНОВ Алексей Васильевич
НИКОНОВ Алексей Васильевич (11.3.1911, Ырымбур губернаһы шул уҡ исемле өйәҙе Софийское а., хәҙер Ырымбур өлкәһе Софиевка а., — 9.7.1937, Брунете ҡ., 3.5.1989 Мадрид ҡ. күсереп ерләнгән,...
НИКОН II
НИКОН II (донъяуи исеме Васюков Николай Николаевич; 1.10.1950, Тамбов өлк. Марьевка а.), дин әһеле, епископ (1990 й. алып), архиепископ (2001 й. алып), Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты...
