Список материалов
ПЕНСИЯ ТӘЬМИНӘТЕ
ПЕНСИЯ ТӘЬМИНӘТЕ, граждандарҙы дәүләт бюджеты аҡсаһы иҫәбенә РФ ҡануниәтенә ярашлы ғәмәлгә ашырылған матди яҡтан (аҡса м‑н) тәьмин итеү формаһы. 1956 й. СССР‑ҙа П.т....
ПЕНИЦИЛЛ
ПЕНИЦИЛЛ, к ү к ү ң ә ҙ (Penicillium), аскомицеттар класына ҡараған бәшмәк заты. Яҡынса 250 төрө билдәле, киң таралған. Башҡортостанда бер нисә тиҫтә төрө үҫә. Мицелийы төҫһөҙ,...
ПЕНЗА, Шишмә р-нындағы ауыл
ПЕНЗА, Шишмә р‑нындағы ауыл, Дурасов а/с ҡарай. Район үҙәгенән К. 24 км һәм Шөңгәккүл т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 9 км алыҫлыҡта Дим й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 302 кеше;...
ПЕЛЯДЬ
ПЕЛЯДЬ (Coregonus peled), һөмбаш һымаҡтар отрядының алабалыҡтар ғаиләһенә ҡараған балыҡ. Төньяҡ Евразияның сөсө һыу ятҡылыҡтарында йәшәй. Кәүҙәһе бейек, ян‑яғы бер аҙ ҡыҫылған,...
ПЕКТИНДАР
ПЕКТИНДАР (гр. péktós — йомарланған), полисахаридтар, галактурон к‑таһы полимерҙары, унда карбоксиль төркөмдәренең бер өлөшө метил спирты м‑н этерификациялана, гидроксиль...
ПЕКТАР
ПЕКТАР (голландса pek — ыҫмала), ыҫмала (һәүерташлы, пиролиз, кокслаштырыу, ярым кокслаштырыу һ.б.) йәки дегет (ағас, торф) ҡыуыу ҡалдыҡтары. Ҡара төҫтәге ҡаты (ҡайһы берҙә...
ПЕКАРСКИЙҘАР
ПЕКАРСКИЙҘАР, дворяндар нәҫеле. Нәҫелде башлап ебәреүсе — Николай П., 16 б. аҙ. Речь Посполитаянан рус хеҙмәтенә килә. Өфө тармағына нигеҙ һалыусы — Григорий Иванович...
ПЕКАРСКИЙ Пётр Петрович
ПЕКАРСКИЙ Пётр Петрович [19.5. 1827, Өфө губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Отрада а., хәҙ. Өфө эсендә, — 12.7. 1872, Павловск ҡ.], тарихсы, библиограф. Император С.‑Петербург ФА акад. (1868), рус...
ПЕЙКО Николай Иванович
ПЕЙКО Николай Иванович (12.3. 1916, Мәскәү — 1.7.1995, шунда уҡ), комп., педагог. Проф. (1958). РСФСР‑ҙың атҡ. сәнғәт эшмәкәре (1964). СССР Композиторҙар союзы ағзаһы (1940). Мәскәү консерваторияһын...
ПЕЙЗАЖ
ПЕЙЗАЖ (фр. paysage), һынлы сәнғәт жанры, ш. уҡ үҙ булмышындағы йәки кеше тарафынан үҙгәртелгән тәбиғәтте һүрәтләгән айырым рәсемдәр. П. ҡайһылыр урындың (мәҫ., диңгеҙ — марина),...
ПЕЙДЖИНГ ЭЛЕМТӘҺЕ
ПЕЙДЖИНГ ЭЛЕМТӘҺЕ, текст йәки цифрлы мәғлүмәт пейджерға (мәғлүмәтте ҡабул итер өсөн тәғәйенләнгән ҡоролма) тапшырыла торған һәм тиҙ урынлаштырмалы бер яҡлы радиоэлемтә...
ПЕЙВЕ Александр Вольдемарович
ПЕЙВЕ Александр Вольдемарович (9.2.1909, Псков губ. Семенцово а. — 21.12.1985, Мәскәү), геолог. СССР ФА акад. (1964), геол.‑минералогия ф. д‑ры (1946). Соц. Хеҙмәт Геройы (1979). Мәскәү геол....
ПЕДИАТРИЯ
ПЕДИАТРИЯ (гр. páis — бала һәм iatreáia — дауалау), балалар организмының анатомик‑физиол. үҙенсәлектәрен, балалар ауырыуҙарының үҫеш сәбәптәрен һәм механизмдарын өйрәнгән,...
ПЕДАГОГИЯ УЧИЛИЩЕЛАРЫ
ПЕДАГОГИЯ УЧИЛИЩЕЛАРЫ, уҡытыусыларҙы, тәрбиәселәрҙе һ.б. әҙерләгән урта махсус уҡыу йорттары (ҡара: Музыка белеме биреү, Педагогик белем биреү). Революциянан (1917) һуң...
ПЕДАГОГИЯ УНИВЕРСИТЕТЫ
ПЕДАГОГИЯ УНИВЕРСИТЕТЫ. 1967 й. Өфөлә Башҡ. дәүләт пед. ин‑ты булараҡ асыла, 2000 й. алып хәҙ. статусын йөрөтә, 2006 й. — М.Аҡмулла ис. Башҡ. дәүләт пед. ун‑ты. Университет составына...
ПЕДАГОГИЯ КОЛЛЕДЖЫ №2
ПЕДАГОГИЯ КОЛЛЕДЖЫ №2, 1958 й. 1‑се Өфө мәктәпкәсә пед. уч‑щеһының музыка‑пед. бүлеге базаһында музыка‑пед. уч‑щеһы булараҡ асыла, 1963 й. алып 2‑се пед. уч‑щеһы, 1992 й....
ПЕДАГОГИКА ИНСТИТУТЫ
ПЕДАГОГИКА ИНСТИТУТЫ, Б а ш ҡ о р т о с т а н ғ и л м и ‑ т и к ш е р е н е ү п е д а г о г и к а и н ‑ с т и т у т ы, 1932 й. ғин. Өфөлә Тимирязев К.А. исемендәге Башҡорт дәүләт...
ПЕДАГОГИКА
ПЕДАГОГИКА (гр. paidagógiké), 1) кешене тәрбиәләү һәм уҡытыу т‑дағы фән; 2) тәрбиә биреү, белем биреү һәм уҡытыу м‑н бәйле булған фәнни тикшеренеүҙәр өлкәһе; 3) тәрбиә биреү,...
ПЕДАГОГИК БЕЛЕМ БИРЕҮ
ПЕДАГОГИК БЕЛЕМ БИРЕҮ, педагогика өлкәһендә урта һәм юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү системаһы. Бөтә типтағы уҡыу йорттары (ҡара: Юғары белем, Башланғыс профессиональ...
ПЕГОВ Виктор Николаевич
ПЕГОВ Виктор Николаевич (6.11.1938, БАССР‑ҙың Өфө р‑ны Урыҫ‑Юрмаш а. — 22.10.2018, Өфө, тыуған яғында ерләнгән), рәссам. РФ‑тың (2011) һәм БАССР‑ҙың (1988) атҡ. мәҙәниәт хеҙм‑ре....
