Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

САРГАТКА МӘҘӘНИӘТЕ

САРГАТКА МӘҘӘНИӘТЕ, иртә тимер быуат археологик мәҙәниәте. Б.э.т. 5 б. — б.э. 3 б. ҡарай. Себер Саргаткаһы а. (Омск өлк.) янында Иртыш й. буйындағы ҡәберлек исеме б‑са аталаған....

САРБАЕВ Раил Сәлих улы

САРБАЕВ Раил Сәлих улы (11.1.1962, БАССР‑ҙың Ейәнсура р‑ны Абҙан а.), дәүләт эшмәкәре. БР‑ҙың атҡ. төҙөүсеһе (1999). БАХИ‑ны (1985), БДУ‑ны (2006) тамамлаған. 1985 й. алып “Сельхозхимия”...

САРБАЕВ Раил Сәлих улы

САРБАЕВ Раил Сәлих улы (11.1.1962, БАССР‑ҙың Ейәнсура районы Абҙан а.), дәүләт эшмәкәре. Биология фәндәре кандидаты (2007). БР‑ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1999). БАХИ‑ны (1985), БДУ‑ны...

САРБАЕВ Ғәйфулла Фәхрислам улы

САРБАЕВ Ғәйфулла Фәхрислам улы [12.10.1915, Ырымбур губ. Орск өйәҙе Хәлил а. (БР‑ҙың Әбйәлил р‑ны) — 22.2.1965, Сибай ҡ.], актёр, режиссёр. РСФСР‑ҙың атҡ. артисы (1957). Б.В. һуғышында...

САРАШТЫБАШ, Тәтешле р‑нындағы ауыл

САРАШТЫБАШ, Тәтешле р‑нындағы ауыл, Күрҙем а/с ҡарай. Район үҙәгенән Көнб. 30 км һәм Рабак т. юл ст. (Пермь крайы) К.‑Көнс. табан 12 км алыҫлыҡта Урман Гәрә й. (Гәрә й. ҡушылдығы)...

САРАПУЛ ӨЙӘҘЕ

САРАПУЛ ӨЙӘҘЕ, 1780 й. Вятка наместниклығы составында ойошторола. ӨйәҙгәҠазан губернаһы Вятка провинцияһының көньяҡ-көнсығыш өлөшө инә. 1782—83 йй. Пермь һәм Өфө наместниклыҡтарының...

САРАИ Сәиф, төрки шағиры

САРАИ Сәиф (1321, Волга буйы, Ҡамышлы йорто, башҡа фараздар б‑са, Хорезм, — 1396, Мысыр), төрки шағиры. С. тормошо т‑да ҡайһы бер мәғлүмәттәр “Гөлөстан бит-төрки” (1391) дастанында...

САПЫҠ, Күгәрсен р‑нындағы ауыл

САПЫҠ, Күгәрсен р‑нындағы ауыл, Ишбирҙе а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 25 км һәм Мәләүез т. юл ст. К.‑Көнс. табан 95 км алыҫлыҡта 3‑сө Күкрәй й. (Һаҡмар й. басс.) буйында...

САПСАН

САПСАН, ыласын (Falco peregrinus), ыласын һымаҡтар отрядының ыласындар ғаиләһенә ҡараған ҡош. Антарктиданан башҡа бөтә Ер шарында таралған. Күсәр ҡош, ҡайһы берәүҙәре ҡышлай....

САПРОТРОФТАР

САПРОТРОФТАР (гр. sapros — серек һәм trophe — аҙыҡ, туҡланыу), үле үҫемлектәр, хайуандар һәм уларҙың органик ҡалдыҡтары м‑н туҡланған гетеротроф организмдар. Башҡортостанда...

САПЕЛЬНИКОВ Валерий Михайлович

САПЕЛЬНИКОВ Валерий Михайлович (27.5.1939, Рязань өлк. Кадом ҡсб), инженер-электроник. Техник ф. д-ры (1998), проф. (2000). РФ-тың почётлы юғары проф. белем биреү хеҙм-ре (2000). Рязань...

САПАШ, Ҡариҙел р‑нындағы ауыл

САПАШ, Ҡариҙел р‑нындағы ауыл, Бағаҙы а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т. 20 км һәм Щучье Озеро т. юл ст. (Пермь крайы) К. табан 119 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. – 298 кеше;...

САПАЙ, Дәүләкән р‑нындағы ауыл

САПАЙ, Дәүләкән р‑нындағы ауыл, Ҡыҙрас а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Дәүләкән т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 47 км алыҫлыҡта Сәрмәсән й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. – 754 кеше;...

САҢҒЫТАУ

САҢҒЫТАУ, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. Бөрйән р‑ны буйлап Ағиҙел й. киңлек бүлеменән Ҡуҡрауыҡ й. (Ағиҙел ҡушылдығы) тиклем субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған....

САҢҒЫ ЯРЫШЫ

САҢҒЫ ЯРЫШЫ, спортсыларға саңғыла үтер өсөн бирелгән араны ваҡытҡа үтә торған спорт төрө. С.я. классик һәм ирекле стилдәр айырыла. Башҡортостанда С.я. 20 б. 20‑се йй. башынан...

САҢҒЫ БУЙЫНСА ИКЕБӘЙГЕ

САҢҒЫ БУЙЫНСА ИКЕБӘЙГЕ, саңғы ярышы һәм трамплиндан саңғыла һикереүҙе үҙ эсенә алған спорт төрө. Башҡортостанда С.б.и. 20 б. 30‑сы йй. уртаһынан үҫешә. Артабанғы үҫеше...

САҢҒЫ

САҢҒЫ, башҡорттарҙа традиционҡышҡы йөрөү сараһы. С. төп төрҙәре: ҡалтағай һәм боҫҡаҡлы С. Ҡалтағай башлыса көндәлек тормошта, һунарҙа (ҡыш башында йә иртә яҙҙа ҡаты...

САҢ ҺУРҒЫС

САҢ ҺУРҒЫС, төрлө предметтарҙың өҫтөндәге бысраҡтарҙы еүешләп йәки еүешләмәйенсә һауа ағымының динамик тәьҫире м-н таҙартыу һәм саңды һауанан саң йыйғыс эсенә айырып...

САНЪЯРОВА Миңлегөл Әһелмөхәмәт ҡыҙы

САНЪЯРОВА Миңлегөл Әһелмөхәмәт ҡыҙы [9.9.1929, БАССР-ҙың Стәрлетамаҡ кантоны Үзбәк а. (БР-ҙың Ғафури р-ны)], Соц. Хеҙмәт Геройы (1975). 1942 й. алып Ғафури һәм Ҡырмыҫҡалы р-ндарында...

САННИКОВ Рәшит Хәйбулла улы

САННИКОВ Рәшит Хәйбулла улы (24.3.1942, БАССР‑ҙың Салауат р‑ны Ҡалмаҡҡол а.), инженер‑нефтсе. Техник ф. д‑ры (2005), проф. (2007). БР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1998). ӨНИ‑не тамамлағандан...