Список материалов
СЕРГЕЕВА Клавдия Алексеевна
СЕРГЕЕВА Клавдия Алексеевна (17.4.1913, Һарытау губернаһы Ртищево а. — ?), үҫемлектәр физиологы. Биология фәндәре докторы (1971). БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1973). Һарытау...
СЕРГЕЕВ Фёдор Андреевич
СЕРГЕЕВ Фёдор Андреевич, Артём (7.3.1883, Курск губ. Глебово а. — 24.7.1921, Мәскәү), совет партия-дәүләт эшмәкәре. 1901 й. алып РСДРП ағзаһы. 1902 й. Францияла, 1907— 17 йй. Австралияла...
СЕРГЕЕВ Пётр Васильевич
СЕРГЕЕВ Пётр Васильевич (18.7. 1929, БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Баҙлыҡ‑Васильевка а., хәҙ. БР‑ҙың Бишбүләк р‑ны Баҙлыҡ а., — 14.11. 1981, шунда уҡ), Соц. Хеҙмәт Геройы (1971). РСФСР‑ҙың...
СЕРГЕЕВ Леонид Иванович
СЕРГЕЕВ Леонид Иванович (9.11.1909, Һарытау губернаһы Полчаниновка а. — 16.3.1976, Өфө ҡ.), үҫемлектәр физиологы. Биология фәндәре докторы (1954), профессор (1957). БАССР‑ҙың атҡаҙанған...
СЕРГЕЕВ Дмитрий Степанович
СЕРГЕЕВ Дмитрий Степанович [30.10.1922, БАССР‑ҙың Өфө кантоны Анненский ҡсб (БР‑ҙың Благовещен р‑ны) — 13.3.2003, Өфө], Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы....
СЕРГЕЕВ Дмитрий Степанович
СЕРГЕЕВ Дмитрий Степанович [30.10.1922, БАССР‑ҙың Өфө кантоны Анненский ҡсб (БР‑ҙың Благовещен р‑ны) — 13.3.2003, Өфө], Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы....
СЕРАФИМОВКА, Туймазы р‑нындағы ауыл
СЕРАФИМОВКА, Туймазы р‑нындағы ауыл, Серафимовка а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Туймазы т. юл ст. К. табан 28 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1920 й. — 383 кеше; 1939 — 396; 1959 —...
СЕРАФИМОВКА НЕФТЬ ЯТҠЫЛЫҒЫ
СЕРАФИМОВКА НЕФТЬ ЯТҠЫЛЫҒЫ, респ. көнбайыш өлөшөндә Туймазы р-ны терр‑яһында урынлашҡан. Көньяҡ Татар көмбәҙенең төньяҡ-көнбайыш киңлектәге антиклиналь ҡалҡыулығына...
СЕРАФИМОВ, Туймазы р‑нындағы ауыл
СЕРАФИМОВ, Туймазы р‑нындағы ауыл, Серафимов а/с үҙәге. Район үҙәгенән һәм Туймазы т. юл ст. К. табан 23 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1959 й. — 7757 кеше; 1989 — 9789; 2002 — 10340;...
СЕРАФИМОВ Максим Владимирович
СЕРАФИМОВ Максим Владимирович (8.1.1995, Өфө ҡ. — 27.2.2022, тыуған яғында ерләнгән). Өлкән лейтенант. Рәсәй Федерацияһы Геройы (2022). Донецк һәм Луганск Халыҡ Республикаларын...
СЕРАВКИН Игорь Борисович
СЕРАВКИН Игорь Борисович (8.6.1935, Воронеж ҡ. — 4.1.2021, Өфө ҡ.), инженер‑геолог- разведкалаусы. Геология‑минералогия фәндәре докторы (1983). Воронеж университетын тамамлаған...
СЕПСИС
СЕПСИС (гр. sépsis — сереү), д ө й ө м э р е н л е и н ф е к ц и я, кеше һәм хайуандар ауырыуы, шешеү сығанағынан (ҡан һәм лимфа аша туҡымаларға һәм ағзаларға) инфекция таралыуы...
СЕҢЛӘҮ
СЕҢЛӘҮ, башҡ. йола фольклоры жанры, кейәү йортона оҙатыр алдынан ҡыҙҙың хушлашыу йыры (ҡара: Туй йолалары). Илау магияһы м‑н бәйле мосолман диненә тиклемге ҡараштарға...
СЕНЧЕНКО Татьяна Васильевна
СЕНЧЕНКО Татьяна Васильевна (10.9.1952, БАССР‑ҙың Әбйәлил р‑ны Борисов а.), тренер. Еңел атлетика б‑са Рәсәйҙең атҡ. тренеры (2001). БР‑ҙың атҡ. физик культура хеҙм‑ре (2000),...
СЕНЧЕНКО Евгений Гаврилович
СЕНЧЕНКО Евгений Гаврилович (18.3.1953, БАССР‑ҙың Стәрлетамаҡ р‑ны Николаевка а.), тренер. Еңел атлетика б‑са Рәсәйҙең атҡ. тренеры (2003). БР‑ҙың атҡ. физик культура хеҙм‑ре...
СЕНЧЕНКО Геннадий Степанович
СЕНЧЕНКО Геннадий Степанович (5.2.1919, Украина ССР‑ы Злинка а. — 17.7.1985, Өфө), геолог. Геол.-минералогия ф. д‑ры (1976). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. Һарытау ун‑тын тамамлағандан...
СЕНАТОР РЕВИЗИЯЛАРЫ
СЕНАТОР РЕВИЗИЯЛАРЫ, хөкүмәт саралары. Урындағы власть органдары эшмәкәрлеген, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе тикшерер өсөн Пётр I 1722 й. 4 апр. Указы м‑н индерелә. Махсус тәғәйенләнгән...
СЕНАТ
СЕНАТ, И д а р а и т е ү с е С е н а т, Рәсәйҙә императорға буйһонған иң юғары дәүләт м‑н идара итеү органы. 1711 й. Мәскәүҙә ойошторола (1714 й. алып С.‑Петербургта). 1722 й. башлап...
СЕНАЖ
СЕНАЖ, киптерелгән (50—55% дымлылыҡҡа тиклем) үләндәрҙән әҙерләнгән, анаэроб шарттарҙа консерваланған мал аҙығы. С. әҙерләү өсөн күп йыллыҡ һәм бер йыллыҡ үләндәр (башлыса...
СЕМИРЕЧЬЕ, Күгәрсен р‑нындағы утар
СЕМИРЕЧЬЕ, Д ә ү л ә т ҡ о л, Күгәрсен р‑нындағы утар, Күгәрсен а/с ҡарай. Район үҙәгенән К. 36 км һәм Төйлөгән т. юл ст. (Ырымбур өлк.) Т.‑Көнс. табан 63 км алыҫлыҡта Күгәрсен...
