Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ТУРИСТИК ОЙОШМАЛАР

ТУРИСТИК ОЙОШМАЛАР, туристик сәйәхәттәрҙе ойоштороу һәм үткәреүҙе тәьмин иткән учреждениелар (пр‑тиелар). Ҡулланыусыларға хеҙмәттәр комплексын (туроператорҙар)...

ТУРИСТИК МАРШРУТТАР

ТУРИСТИК МАРШРУТТАР, мәҙәни яҡтан танып‑белеү, һауыҡтырыу, спорт һ.б. маҡсаттарҙа тарихи урындарҙы, мәҙәни объекттарҙы, тәбиғәт ҡомартҡыларын һ.б. күрергә теләүсе...

ТУРИСТИК БАЗАЛАР

ТУРИСТИК БАЗАЛАР, туристарҙы урынлаштырыу, ашатыу, мәҙәни‑көнкүреш һәм физкультура‑һауыҡтырыуҙы хеҙмәтләндереү өсөн тәғәйенләнгән ҡунаҡхана тибындағы пр‑тиелар....

ТУРИСТИК КЛУБТАР

ТУРИСТИК КЛУБТАР, поход һәм сәйәхәт яратыусыларҙы берләштергән йәмәғәт йәки шәхси ойошмалар. Т.к. төп маҡсаттары һәм бурыстары: матди‑техник база булдырыу һәм үҫтереү,...

ТУРИЗМ, ТЫУҒАН ЯҠТЫ ӨЙРӘНЕҮ ҺӘМ ЭКСКУРСИЯЛАР ҮҘӘГЕ

ТУРИЗМ, ТЫУҒАН ЯҠТЫ ӨЙРӘНЕҮ ҺӘМ ЭКСКУРСИЯЛАР ҮҘӘГЕ. Өфөлә урынлашҡан. 1932 й. Башҡ‑н үҙәк балалар экскурсия‑туристик станцияһы булараҡ асыла, 1941 й. Респ. балалар экскурсия‑туристик...

ТУРИЗМ

ТУРИЗМ (фр. tourisme), кешеләрҙең даими йәшәгән урынынан һауыҡтырыу, танып белеү, профессиональ‑эш, дини, спорт һ.б. маҡсаттарҙа сәйәхәт итеүе. Т. авто-, мототуризм, һыу, тау,...

ТУРҒАЙ ҺЫМАҠТАР

  ТУРҒАЙ ҺЫМАҠТАР (Passeriformes), ҡоштар отряды. 66 ғаиләһе, 5 меңдән ашыу төрө билдәле. БР‑ҙа 22 ғаиләгә ҡараған 123 төрө (алаҡас турғайҙар, барҡылдаҡтар, ҡарғалар, сипылдаҡтар,...

ТУРҒАЙ ӨЛКӘҺЕ

ТУРҒАЙ ӨЛКӘҺЕ, 1868 й. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1865 й.) Ырымбур ген.‑губернаторлығының көньяҡ өлөшөнән ойошторола. 20 б. башында төньяҡта — Ырымбур губернаһы, көнсығышта...

ТУРГЕНЕВИЯ

ТУРГЕНЕВИЯ (Turgenia), сатыр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 2 төрө билдәле, Урта Европала, Урта диңгеҙ буйында, Азия һәм Төньяҡ Африкала таралған. Башҡортостанда...

ТУРГАНОВ Борис Александрович

ТУРГАНОВ Борис Александрович (21.10.1901, С.‑Петербург — 7.5.1980, Мәскәү), шағир, тәржемәсе. “Ябай шиғырҙар” (“Простые стихи”; 1930), “Поход аҙымдары” (“Походный шаг”; 1931),...

ТУРБОДЕТАНДЕР

ТУРБОДЕТАНДЕР (лат. turbo — ҡойон һәм detendere — көсһөҙләндереү), адиабатик киңәйеүе процесында турбинаның әйләнеүе иҫәбенә тышҡы эште башҡарған газды һыуытыу өсөн тәғәйенләнгән...

ТУРБИН МӘҘӘНИӘТЕ

ТУРБИН МӘҘӘНИӘТЕ, С е й м а - Т у р б и н  м ә ҙ ә н и ә т е, энеолит—бронза быуаты археологик мәҙәниәте. Б.э.т. 17—15 бб. ҡарай. Турбин ҡәберлектәре исеме м‑н аталған. “Т.м.”...

ТУРБИН ҠӘБЕРЛЕКТӘРЕ

ТУРБИН ҠӘБЕРЛЕКТӘРЕ, С е й м а ‑ Т у р б и н ҡ ә б е р л е к т ә р е, бронза быуаты археологик ҡомартҡылар төркөмө. Б.э.т. 17—15 бб. ҡарай. Төркөмләп түбәндәге терр‑яларҙа урынлашҡан:...

ТУРБАҪЛЫ, Иглин р‑нындағы ауыл

ТУРБАҪЛЫ, Я ң ы  Ю р м а ш, Иглин р‑нындағы ауыл, Турбаҫлы а/с үҙәге. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 25 км һәм Шаҡша т. юл ст. К. табан 10 км алыҫлыҡта Юрмаш й. буйында урынлашҡан....

ТУРБАҪЛЫ МӘҘӘНИӘТЕ

ТУРБАҪЛЫ МӘҘӘНИӘТЕ, иртә Урта быуат археологик мәҙәниәте. 5—8 бб. ҡарай. Благовещен р‑ны Яңы Турбаҫлы а. эргәһендә урынлашҡан археологик ҡомартҡылар төркөмө исеме...

ТУРАХАН КӘШӘНӘҺЕ

ТУРАХАН КӘШӘНӘҺЕ, тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы. 14 б. ҡарай. Шишмә р‑ны Түб. Тирмә а. янында Ыҫлаҡ й. (Дим й. басс.) һул ярында урынлашҡан. 1845 й. В.С.Юматов тарафынан тасуирлана,...

ТУРАХАН КӘШӘНӘҺЕ

ТУРАХАН КӘШӘНӘҺЕ, тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы. 14 б. ҡарай. Шишмә р‑ны Түб. Тирмә а. янында Ыҫлаҡ й. (Дим й. басс.) һул ярында урынлашҡан. 1845 й. В.С.Юматов тарафынан тасуирлана,...

ТУРАСЫ, Илеш р‑нындағы ауыл

ТУРАСЫ, Илеш р‑нындағы ауыл, Исәмәт а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 25 км һәм Бүздәк т. юл ст. Т.‑Көнб. табан 131 км алыҫлыҡта Әүеште й. (Сөн й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....

ТУРАЙ ИШӘЛИН

ТУРАЙ ИШӘЛИН, Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Нуғай даруғаһының Ҫыбы‑Мең улусы башҡорто. Шул уҡ улустың сотнигы. Ихтилалға 1773 й. нояб....

ТУРА ҠАНАТЛЫЛАР

ТУРА ҠАНАТЛЫЛАР (Orthoptera), бөжәктәр отряды. 20 мең төрө билдәле; Башҡортостанда 80‑дән ашыу төрө бар. 2 ярым отрядҡа бүленә: оҙон мыйыҡлылар (сиңерткә һымаҡтар, айыуғорттар,...