ТҮБӘНГЕ ҠЫЙҒЫ, Ҡыйғы р‑нындағы ауыл

ТҮБӘНГЕ ҠЫЙҒЫ, Ҡыйғы р‑нындағы ауыл, Түб. Ҡыйғы а/с үҙәге. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. табан 17 км һәм Һилейә т. юл ст. (Силәбе өлк.) 60 км алыҫлыҡта Ҡыйғы й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 2669 кеше; 1920 — 2978; 1939 — 1810; 1959 — 1596; 1989 — 1427; 2002 — 1393; 2010 — 1380 кеше. Татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

Ауылға 1703 й. Себер даруғаһы Мырҙалар улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә керҙәшлек килешеүе (1710 й. теркәлгән) б‑са яһаҡлы татарҙар (улар һуңынан типтәрҙәр ҡатламына күскән) һәм мишәрҙәр нигеҙ һала. 1795 й. 34 йортта 281 кеше йәшәгән, 1865 й. 170 йортта — 1533 кеше. Малс‑ҡ, умарт‑ҡ, игенселек м‑н шөғөлләнгәндәр. 2 мәсет, училище, һыу тирмәне, 6 сауҙа кибете булған; йәрминкәләр үткәрелгән. 1906 й. 2 мәсет, министрлыҡ мәктәбе, 4 тимерлек, һыу тирмәне, 4 бакалея кибете теркәлгән; улус идараһы урынлашҡан. А.З.Камалов, Л.Ҡ.Әғәҙуллина ошо ауылда тыуған.

Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов